Sıbyan mektepleri, Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde çocuklara okuma-yazma, Kur'an-ı Kerim ve temel dini bilgilerin öğretildiği, genellikle mahallelerde ve cami yanlarında bulunan ilk eğitim kurumlarıydı. Ancak 19. yüzyılda başlayan modernleşme ve yenileşme hareketleriyle birlikte eğitim sisteminde de köklü değişikliklere gidildi. Özellikle 1869 yılında yayımlanan Maarif-i Umumiye Nizamnamesi (Genel Eğitim Tüzüğü) ile eğitim sistemi yeniden düzenlendi. Bu düzenlemeyle birlikte geleneksel eğitim veren sıbyan mekteplerinin (mahalle mektepleri olarak da bilinirler) yerine, "usûl-i cedîd" (yeni yöntem) ile eğitim veren ve programı devlet tarafından belirlenen okullar kurulmaya başlandı. Sıbyan mekteplerinin bu modernize edilmiş ve belirli bir programa bağlanmış yeni hâline "İptidâî Mektebi" (İlkokul) adı verildi. Bu yeni okullarda dini bilgilerin yanı sıra hesap (matematik), coğrafya, tarih gibi dersler de okutulmaya başlandı ve eğitim süresi genellikle dört yıl olarak belirlendi. Böylece sıbyan mektepleri, zamanla İptidâî mekteplerine dönüşerek modern eğitim sisteminin ilk basamağı hâline gelmiştir.
