Question

Divan edebiyatı nazım biçimleri nelerdir?

Answer 1

Divan edebiyatı nazım biçimlerini sınıflandırırken nazım birimlerini temel alırım ve bunları beyitlerle kurulanlar, dörtlüklerle kurulanlar ve bentlerle kurulanlar olmak üzere üç ana grupta incelerim. Beyitlerle kurulan nazım biçimleri arasında en yaygın olanı, genellikle aşk ve güzellik konularını işleyen gazeldir. Bunun yanında din ve devlet büyüklerini övmek için yazılan kaside, günümüzdeki hikaye ve romanın yerini tutan uzun mesnevi, felsefi veya hicvi konuların işlendiği kıta ve gazelin dizelerine eklemeler yapılarak oluşturulan müstezat da bu grupta yer alır.

Dörtlüklerle kurulan nazım biçimlerine baktığımda ise Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı şarkı ve tuyuğ öne çıkar. Ayrıca felsefi düşüncelerin tek bir dörtlükte yoğun bir şekilde anlatıldığı rubai ve dört dizelik bentlerden oluşan murabba da bu kategoridedir. Üçüncü grupta ise bentlerle kurulan nazım biçimleri bulunur. Bunların en bilinenleri, vasıta beytinin değişip değişmemesine göre ayrılan terkib-i bent ve terci-i benttir. Tüm bu biçimleri kafiye düzenlerine ve mısra sayılarına bakarak birbirinden ayırt ederim.