Harika bir noktaya parmak bastın çünkü bizim hoca da aynısını söyledi. Hatta bu ünitenin sınavın bel kemiği olacağını, buradan soru kaçıranın notunun çok düşeceğini özellikle belirtti. Madem sadece 2. Ünite çıkacak, o zaman sana olayların mantığını kavratacak şekilde, detaylı ama elimde geldiğince akılda kalıcı bir özet geçeyim sana, umarım beğenirsin
Savaşın nedenleriyle başlamamız gerekiyor çünkü her şey I. Dünya Savaşı'nın sonunda imzalanan o ağır antlaşmalarla başladı. Almanya Versay Antlaşması'nın getirdiği yüklerden kurtulmak istiyordu ve Hayat Sahası yani Lebensraum adını verdikleri bir politika izleyerek yayılmak istiyordu. İtalya'da Mussolini Bizim Deniz yani Mare Nostrum diyerek Akdeniz'e hakim olmak istiyordu. Japonya ise Asya Asyalılarındır diyerek batılıları oradan atmaya çalışıyordu. Bu üç ülke Mihver Devletleri oluşturdu. Karşılarında ise İngiltere, Fransa, SSCB ve sonradan katılan ABD'nin olduğu Müttefik Devletler vardı. Savaş, Almanya'nın 1 Eylül 1939'da Polonya'yı işgal etmesiyle resmen başladı. Almanya, Yıldırım Savaşı taktiğiyle Avrupa'yı dümdüz etti, hatta Fransa'yı bile işgal edip Vichy Hükümeti'ni kurdu. Buraya kadar Almanya durdurulamaz görünüyordu ama İngiltere'ye yaptığı hava saldırılarında (Kartal Hücumu) başarısız olunca işin rengi değişmeye başladı.
Savaşın dönüm noktalarını hocalar sormayı çok sever. Almanya, SSCB ile başta saldırmazlık paktı imzalamıştı ama sonra Barbarossa Harekatı ile Rusya'ya saldırdı. Ancak Stalingrad Savaşı'nda Alman ordusu soğuk ve Rus direnişi yüzünden büyük bir yenilgi aldı, bu savaşın doğudaki kaderini değiştirdi. Diğer tarafta Japonya, ABD'nin Pearl Harbor üssüne saldırınca ABD savaşa girdi ve savaş Pasifik Okyanusu'na sıçradı. Bu olay Müttefikler için büyük bir güç kazancı oldu. ABD savaşa girince güç dengesi tamamen değişti. Müttefikler, Almanya'yı sıkıştırmak için Fransa kıyılarına ünlü Normandiya Çıkarması'nı yaptı. Bu çıkarma, Almanya'nın sonunu getiren en büyük hamlelerden biriydi.
Bizim hocanın üzerinde en çok durduğu kısım ise Türkiye'nin bu süreçteki tutumu. Türkiye bu savaşta fiilen savaşmadı ama savaşın bütün ekonomik ve psikolojik yükünü çekti. Dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Denge Politikası izledi. Yani ne Almanya'ya ne de İngiltere'ye tam teslim olduk, ikisiyle de ilişkileri koparmadan zaman kazandık. Almanya ile Saldırmazlık Paktı imzaladık, İngiltere ve Fransa ile de Karşılıklı Yardım Antlaşması yaptık. Müttefikler bizi savaşa sokmak için çok baskı yaptı. Özellikle Adana Görüşmeleri'nde Churchill, İsmet İnönü ile bizzat görüşüp savaşa girmemizi istedi. Kahire Konferansı'nda da bu baskılar devam etti. Türkiye ise ordusunun yetersiz olduğunu bahane ederek bu baskıları savuşturdu. Savaşın sonuna doğru, Yalta Konferansı'nda alınan karar gereği, sadece Birleşmiş Milletler'e kurucu üye olabilmek için Almanya ve Japonya'ya kağıt üzerinde savaş ilan ettik ama cepheye asker göndermedik.
Türkiye'nin iç politikasındaki etkileri de kesin çıkar. Savaş ekonomisi uygulandı. Milli Korunma Kanunu çıkarıldı, bu kanun hükümete ekonomide sınırsız yetki verdi. Ekmek karnesi uygulaması başlatıldı, geceleri karartma uygulandı. Ayrıca haksız kazanç sağlayanlardan Varlık Vergisi alındı ve çiftçiden Toprak Mahsulleri Vergisi toplandı. Bu dönem halk için ekonomik olarak çok zor geçti. İsmet İnönü'nün o meşhur sözü durumu anlatır: Sizi ekmeksiz bıraktım ama babasız bırakmadım. Ayrıca bu dönemde Köy Enstitüleri de faaliyetlerine devam ediyordu.
Savaşın sonuna gelirsek, Almanya Berlin'e girilmesiyle teslim oldu. Pasifik'te ise savaş bitmek bilmiyordu. ABD, Japonya'yı dize getirmek için Hiroşima ve Nagazaki'ye atom bombası attı. Bu korkunç olaydan sonra Japonya da teslim oldu. Savaşın bitişini şekillendiren konferanslar da çok önemli. Yalta Konferansı'nda savaş sonrası dünya düzeni konuşuldu, Potsdam Konferansı'nda ise Almanya'nın nasıl bölüşüleceği belirlendi. Savaş sonunda Birleşmiş Milletler kuruldu (San Francisco Konferansı ile). Artık dünya barışını korumak için Milletler Cemiyeti değil BM vardı. Ayrıca sömürgecilik zayıfladı, faşizm ve nazizm tasfiye edildi ve dünya ABD ile SSCB liderliğinde iki kutuplu bir hale, yani Soğuk Savaş dönemine girdi. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi yayınlandı ve soykırım suçları tanımlandı.
Hocaların sevdiği bir diğer detay da konferansların içeriğidir. Kazablanka Konferansı'nda Müttefikler Almanya ve İtalya kayıtsız şartsız teslim olana kadar savaşmaya karar verdiler. Washington, Quebec ve Moskova konferanslarında da savaşın stratejileri belirlendi. Türkiye'nin savaşa girmesi için yapılan baskılar en çok Kahire ve Adana görüşmelerinde oldu. Bu detayları bilirsen sınavda gelecek zor soruları da rahatlıkla yaparsın.
