Verdiğin soruda İslam dünyasındaki rasathanelerle ilgili üç tane öncül verilmiş ve hangilerinin yanlış olduğu soruluyor.
Birinci maddede rasathanelerin astronomik gözlemler yapmak için kurulmuş yapılar olduğu söyleniyor. Bu ifade kesinlikle doğrudur. Rasathane kelimesi zaten gözlem evi anlamına gelir ve gökyüzü olaylarını, yıldızları ve gezegenleri incelemek için kurulurlar. Yani birinci öncül doğru olduğu için şıklarda I numarasının olduğu seçenekleri hemen eleyebiliriz.
İkinci maddede İslam dünyasındaki teşkilatlı ilk büyük rasathanenin 1259 yılında kurulan Merâga Rasathanesi olduğu iddia edilmiş. Bu ifade tarihsel açıdan yanlıştır. Merâga Rasathanesi, Nasirüddin Tusi tarafından İlhanlılar döneminde kurulmuş çok önemli ve donanımlı bir merkezdir, burası doğru. Ancak İslam tarihinde kurulan "ilk" rasathane bu değildir. İslam dünyasında ilk rasathane çalışmaları çok daha önce, 9. yüzyılda Abbasi Halifesi Me'mun döneminde Bağdat'ta başlamıştır. Şemmasiye ve Kasiyun gözlemevleri Merâga'dan yüzlerce yıl önce kurulmuştur. Merâga en gelişmişlerinden biri olsa da ilk değildir. Bu yüzden bu maddeyi yanlış kabul ediyoruz.
Üçüncü maddede ise modern dönemde rasathanelerin yerini tamamen uyduların aldığı söylenmiş. Bu bilgi de yanlıştır. Günümüzde uzayda gözlem yapan teleskoplar ve uydular olsa da yeryüzündeki rasathaneler hala çok aktif bir şekilde kullanılıyor. Dünyanın pek çok yerinde dağların zirvesine kurulmuş dev optik teleskoplar ve radyo teleskopları evreni anlamamıza yardımcı olmaya devam ediyor. Uydular rasathanelerin yerini almadı, aksine onlara destek oldu diyebiliriz.
Bu durumda yanlış olan ifadeler II ve III numaralı cümlelerdir. Doğru cevabımız E seçeneği oluyor.
Konuyu biraz daha detaylandırmam gerekirse, İslam medeniyetinde astronomi çalışmaları oldukça ileri bir seviyedeydi. Müslüman bilim insanları namaz vakitlerinin belirlenmesi, kıblenin tayini ve takvim hesaplamaları gibi ihtiyaçlardan dolayı gökyüzü gözlemlerine büyük önem verdiler. İlk sistemli gözlemler Abbasi halifeleri döneminde başladı. Daha sonra Selçuklular ve diğer İslam devletleri de bu geleneği sürdürdü.
Özellikle İlhanlılar döneminde kurulan Merâga Rasathanesi ve daha sonra Timur İmparatorluğu döneminde Uluğ Bey tarafından Semerkant'ta kurulan rasathane, o dönemin dünya üzerindeki en ileri bilim merkezleriydi. Hatta buralarda hazırlanan yıldız haritaları ve tablolar yüzyıllar boyunca hem Doğu'da hem de Batı'da kaynak eser olarak kullanıldı. Osmanlı döneminde de Takiyüddin tarafından İstanbul'da bir rasathane kurulmuştu ancak bu yapı ne yazık ki kısa süre sonra yıkıldı. Bu rasathanelerde sadece gözlem yapılmaz, aynı zamanda matematik ve astronomi dersleri de verilirdi, yani buralar birer okul gibi çalışırdı.
