Question

Osmanlı Devleti’nin Rusya’nın daha güneye inmesini engellemeyi, Orta Asya Türkleri ile bağları güçlendirmeyi ve İran üzerine yapılacak seferlerde donanmadan yararlanmayı amaçlayan projesi hangisidir?

Answer 1

Osmanlı Devleti’nin Rusya’nın güneye yayılmasını durdurmak, Orta Asya’daki Türk topluluklarıyla doğrudan siyasi ve kültürel bağ kurmak ve İran seferlerinde donanma gücünü Hazar Denizi'ne geçirerek lojistik avantaj sağlamak amacıyla planladığı girişim Don-Volga Kanalı Projesi'dir. Bu proje, birbirine çok yaklaşan Don ve Volga nehirlerinin bir kanalla birleştirilmesini hedeflemiştir.

Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa döneminde hayata geçirilmeye çalışılan bu plan sayesinde Karadeniz ile Hazar Denizi arasında bir su yolu bağlantısı kurulması amaçlanmıştır. Eğer proje başarıya ulaşsaydı, Osmanlı donanması Hazar Denizi'ne girebilecek ve Rusların Kafkasya ile Türkistan üzerindeki baskısı erkenden kırılmış olacaktı. Ayrıca İpek Yolu ticaretinin canlandırılması ve bölgedeki Hanlıkların Rus tehdidine karşı korunması da bu projenin temel hedefleri arasındaydı.

1569 yılında kanalın kazılması için işçiler ve askerler bölgeye gönderilerek çalışmalar başlatılmıştır. Ancak kış mevsiminin çok sert geçmesi, Kırım Hanlığı’nın projenin tamamlanması halinde Osmanlı’nın bölgedeki otoritesinden çekinerek yeterli destek vermemesi ve Rus saldırıları gibi nedenlerle kanalın ancak üçte biri kazılabilmiş ve proje yarım kalmıştır. Bu büyük vizyon ancak yüzyıllar sonra, 1952 yılında Sovyetler Birliği tarafından tamamlanabilmiştir.