Bu parçanın sonuna aşağıdakilerden hangisi getirilirse “Nevşehir çevresinin zamanla insan eliyle değişime uğradığı” sonucuna ulaşılır?

Question

39. Üç milyon yıl önce, Erciyes Dağı ve Hasan Dağı'nın patlamaları nedeniyle Nevşehir çevresi tüf adı verilen lav, kül ve çamur karışımının yumuşak bir taş ile kaplanmıştır. Yumuşak dokusu nedeniyle ----.

Bu parçanın sonuna aşağıdakilerden hangisi getirilirse “Nevşehir çevresinin zamanla insan eliyle değişime uğradığı” sonucuna ulaşılır?

A) aşınan taşlardaki oluşan peribacaları ve diğer oluşumlar, doğal turizmcileri tarafından sıklıkla ziyaret edilmektedir  

B) rüzgâr ve sellerle oluşan erozyonun taş kütlesi üzerinde oluşturduğu bu ilginç yapıları sıcak hava balonları ile gökyüzünden seyretmek de mümkündür  

C) bu taş kütleleri üzerinde barınak ve kutsal mekânlar oluşturulmuş, bugünkü Kapadokya diyarlarının turizm merkezi ortaya çıkmıştır  

D) tarımsal faaliyetlere elverişli olan bölgeye sahip olabilmek için binlerce yıldır çeşitli medeniyetler arasında birçok savaş yaşanmıştır  

E) değişen iklim şartlarından zarar gören bazı doğal oluşumların korunması için Kültür ve Turizm Bakanlığı yeni bir proje hazırladığı içindir

Ayrıntılı konu anlatım rica edeceğim.

Answer 1

Cevabımız C şıkkı olacaktır. Peki neden C şıkkı... 

Soruda bizden istenen şey, verilen parçayı öyle bir cümleyle tamamlamamız ki "Nevşehir çevresinin zamanla insan eliyle değişime uğradığı" sonucuna ulaşabilelim. Parçanın başında volkanik patlamalar sonucu oluşan "tüf" adında yumuşak bir kayaç yapısından bahsediliyor. C şıkkında "bu taş kütleleri üzerinde barınak ve kutsal mekânlar oluşturulmuş" deniyor. Barınakları, evleri veya ibadethaneleri rüzgâr ya da yağmur yapamaz; bunları insanlar o yumuşak taşları oyarak inşa etmiştir. Yani insanlar, doğanın sunduğu o yumuşak malzemeyi kendi elleriyle işleyerek, oyarak ve şekillendirerek coğrafyayı değiştirmişlerdir. Bu durum sorunun bizden istediği "insan eliyle değişim" şartını tam olarak karşılıyor.

Diğer şıklara baktığımızda ise durum biraz farklı. A ve B şıklarında peribacalarının rüzgâr, sel suları ve erozyonla, yani tamamen doğal yollarla oluştuğu anlatılıyor. Burada bir insan etkisi yok, doğa kendi kendine şekillenmiş. D şıkkında bölge için yapılan savaşlardan bahsediliyor ancak savaş yapmak coğrafi yapıyı fiziksel olarak değiştirmek veya taşı oymak anlamına gelmiyor. E şıkkında ise bir koruma projesinden söz ediliyor ki bu da geçmişte insanların o kayaları oyarak yaşam alanı kurmasıyla ilgili bir durum değil.

Paragraf tamamlama sorularında soru kökündeki yönlendirme çok önemlidir. Soru kökü bize özellikle "insan eliyle" ifadesini verdiği için şıklarda mutlaka öznesinin insan olduğu ve doğayı fiziksel olarak etkileyen bir eylem aramamız gerekiyordu. Kapadokya bölgesindeki o meşhur kayalara oyulmuş evler, yer altı şehirleri ve kiliseler, insanların yumuşak tüf tabakasını işlemesiyle oluşmuştur ve cevabımız da tam olarak bu bilgiyi içeriyor.