Okuduğum deneme metinleri arasında Cemil Meriç'in Bu Ülke adlı kitabındaki yazılar oldukça etkileyicidir. Bu metinlerden birinde öne çıkan ana düşünce, kitapların insan zihnini aydınlatan ve kişiyi toplumsal baskılardan koruyan en güvenli sığınaklar olduğudur. Metindeki bu ana düşünceyi destekleyen birinci yardımcı düşünce, insanın kitaplar sayesinde geçmiş yüzyıllardaki büyük düşünürlerle sohbet etme ve onların tecrübelerinden faydalanma imkanı bulmasıdır. İkinci yardımcı düşünce ise bireyin kendi bağımsız düşünce dünyasını kurabilmesi için toplumun dayattığı sığ düşüncelerden ve önyargılardan ancak çok okuyarak sıyrılabileceğidir.
Deneme yazarlarının üslup özelliklerini incelediğimizde ise Nurullah Ataç'ın yazıları belirgin örnekler sunar. Nurullah Ataç'ın denemelerinde kullandığı üslup özelliklerinden ilki, yazılarında devrik cümlelere çok sık yer vermesidir. Yüklemi cümlenin sonunda değil de başında veya ortasında kullanarak anlatımına tekdüzelikten uzak, canlı ve ritmik bir yapı kazandırır. Örneğin yazılarında akşamları elime bir kitap alıp köşeme çekilmeyi seviyorum demek yerine seviyorum akşamları elime bir kitap alıp köşeme çekilmeyi şeklinde devrik cümleler kurar. Yazarın kullandığı ikinci üslup özelliği ise samimi bir sohbet havası yaratmasıdır. Düşüncelerini bir kural gibi dayatmak yerine sanki karşısında bir arkadaşı varmış gibi içten bir tonla yazar. Metinlerinde sık sık siz bu konuda ne dersiniz bilemem ama benim aklım pek yatmıyor bu duruma tarzında okuyucuya doğrudan seslenen ifadeler kullanarak metnin içine okuru da dahil eder.
