22 kez görüntülendi
Matematik kategorisinde tarafından

imageYazar, bu konuda ne anlatmak istemiştir, bu soruyu affedersiniz bir aptala anlatır gibi anlatır mısınız? 12.sınıf MATEMATİK 2.DÖNEM 2.YAZILI

1 cevap

0 beğenilme 0 beğenilmeme
tarafından

Tahtadaki konu, matematikteki değişken değiştirme dediğimiz bir integral çözme taktiği. İntegral alırken bazen karşımıza çok karmaşık, üstü alınması zor ifadeler çıkıyor. Mesela tahtadaki $\int (x^2 + 5)^3 2x \, dx$ sorusuna bakarsak, normal şartlarda $x^2+5$ ifadesinin küpünü alıp, sonra onu $2x$ ile çarpıp tek tek integralini almak büyük bir eziyet. İşte bu yüzden işi basitleştirmek için bir harf uyduruyoruz, genelde de buna $u$ diyoruz.

Amacımız o karmaşık olan kısma $u$ diyerek denklemi küçültmek. Tahtada, parantez içindeki o kalabalık $x^2 + 5$ ifadesine $u$ denmiş. Yani eşitliğimiz $u = x^2 + 5$ oluyor. Ama denklemdeki $x$'leri $u$ cinsinden yazdıysak, o en sondaki $dx$ ifadesini de $du$ yapmamız gerekiyor. Bunun için de az önce eşitlediğimiz o ifadenin her iki tarafının türevini alıyoruz. $x^2 + 5$ ifadesinin $x$'e göre türevi $2x$ yapıyor. Eşitliğin iki tarafının da diferansiyelini alınca elimizde $du = 2x \cdot dx$ gibi bir eşitlik kalıyor.

Şimdi en baştaki asıl sorumuza dönüp bulduğumuz bu yeni şeyleri yerlerine koyuyoruz. Soru $\int (x^2 + 5)^3 2x \, dx$ şeklindeydi. Biz $x^2+5$ gördüğümüz yere $u$ yazdık, orası $u^3$ oldu. Geriye kalan koca bir $2x \cdot dx$ kısmı var ve dikkat ederseniz biz de az önce türev alırken tam olarak $2x \cdot dx$ ifadesini $du$ olarak bulmuştuk. Hemen o kısmın tamamının yerine sadece $du$ yazıyoruz. Sorumuz bir anda o korkunç halinden çıkıp tertemiz bir $\int u^3 \, du$ işlemine dönüşüyor.

Artık sadece $u^3$ ifadesinin integralini almamız yetiyor. İntegral kuralı çok basit, üssü bir artırıp bulduğun o yeni üsse bölmen gerekiyor. $u^3$ için üssü bir artırırsak $u^4$ olur, bunu da dörde böleriz. Tabii belirsiz integral olduğu için bir de yanına o meşhur $+ C$ sabitini ekliyoruz. Çözümümüz $\frac{u^4}{4} + C$ oluyor. Ancak soruyu bize $x$'li verdikleri için cevabı da $x$'li teslim etmek zorundayız. Biz en başta neye $u$ demiştik diye hatırlayıp, o bulduğumuz cevapta $u$ gördüğümüz yere tekrar $x^2 + 5$ yazıyoruz. İşlemi bitirdiğimizde asıl cevap $\frac{(x^2+5)^4}{4} + C$ olarak karşımıza çıkıyor. Bütün mantık o karmaşık ifadeyi tek bir harfe indirgeyip basitçe integral aldıktan sonra tekrar eski haline geri çevirmekten ibaret.


Onlineodev.com'a hoş geldiniz! Okul derslerinizdeki ödevleriniz ve anlamadığınız konular için aradığınız hızlı ve doğru cevapları burada bulabilirsiniz.

Türkiye Geneli Online Deneme Sınavlarına Katılın.

...