Kimya dersinde problem çözerken ampirik formülü, yani basit formülü bulmak için belirli adımları sırasıyla takip ediyoruz. Öncelikle soruda bize genellikle elementlerin kütlece yüzde kaç oranında bulunduğu verilir. İşlem yapmayı kolaylaştırmak için elimizde yüz gramlık bir bileşik olduğunu varsayıyoruz. Böylece verilen yüzdelik dilimler doğrudan o elementin gram cinsinden kütlesine dönüşmüş oluyor. Örneğin bileşikte yüzde kırk oranında karbon varsa, hesaplama yaparken elimizde kırk gram karbon var kabul ediyoruz.
Daha sonra bulduğumuz bu kütle değerlerini mole çevirmemiz gerekiyor. Bunun için her elementin gram cinsinden miktarını, periyodik tabloda yazan kendi atom kütlesine bölüyoruz. Bu bölme işlemini bileşiğin içindeki tüm elementler için ayrı ayrı yapıyoruz ve böylece her birinin formüldeki mol sayısını elde etmiş oluyoruz.
Bütün elementlerin mol sayılarını hesapladıktan sonra çıkan sonuçları birbiriyle kıyaslıyoruz ve içlerinden değeri en küçük olan sayıyı seçiyoruz. Ardından bulduğumuz tüm mol değerlerini bu en küçük sayıya bölüyoruz. Yaptığımız bu işlem, element atomlarının kendi aralarındaki en sade birleşme oranını bulmamızı sağlıyor.
Elde ettiğimiz bu oranlar genellikle tam sayı çıkar ve çıkan bu tam sayılar doğrudan ampirik formülü yazarken element sembollerinin sağ alt köşesine eklenir. Fakat bazı problemlerde hesaplama yaparken bir buçuk gibi küsuratlı veya ondalıklı oranlarla da karşılaşabiliyoruz. Böyle bir durumla karşılaştığımızda, formüldeki tüm elementlerin oranlarını aynı anda uygun ve küçük bir tam sayıyla, örneğin ikiyle çarparak hepsini küsurattan kurtarıp tam sayıya dönüştürüyoruz. Tüm işlemleri bitirip bulduğumuz bu en sade tam sayılar da bize o bileşiğin ampirik formülünü vermiş oluyor.
