Tek tanrıcılık ile çok tanrıcılık arasındaki temel fark, evreni ve varlığı yaratan, yöneten tanrı sayısında ortaya çıkmaktadır. Tek tanrıcılık, evrenin ve her şeyin tek bir mutlak güç, yaratıcı ve ilah tarafından yaratıldığını ve idare edildiğini savunan inanç sistemidir. Bu sistemde tanrı kavramı tektir, eşi ve benzeri yoktur, her şeye gücü yeten ve eksiksiz bir varlık olarak kabul edilir. Çok tanrıcılık ise evrendeki farklı güçlerin, olayların veya doğa unsurlarının arkasında birden fazla tanrı veya tanrıça bulunduğunu savunan inanç sistemidir. Bu sistemde her tanrının belirli bir alanı, görevi veya sorumluluğu vardır; örneğin savaş tanrısı, aşk tanrısı, tarım tanrısı ya da deniz tanrısı gibi farklı ilahlar topluluğu inanışa yön verir.
İbadet ve tapınma biçimleri açısından da bu iki sistem arasında büyük farklılıklar görülmektedir. Tek tanrılı dinlerde ibadetler doğrudan tek ve ulu olan yaratıcıya yönlendirilir, aracı figürlere yer verilmez ve dua, kurban gibi ibadetler sadece o tek ilaha sunulur. Çok tanrılı sistemlerde ise insanlar ihtiyaçlarına, durumlarına veya hayatlarının o anki koşullarına göre farklı tanrılara ibadet eder, onlara adaklar adamak suretiyle yardım veya bağışlama dilerler. Tanrıların nitelikleri de bu bağlamda farklılık gösterir; tek tanrıcılıkta tanrı kusursuz, sınırsız ve zamansız bir varlıkken, çok tanrıcılıktaki tanrılar genellikle insani özellikler taşıyan, zaman zaman hatalar yapabilen, kıskançlık veya öfke gibi duygulara sahip varlıklar olarak tasvir edilir. Tarihsel süreçte toplumların doğa olaylarını anlamlandırma biçimleri, sosyal yapıları ve felsefi yaklaşımları bu iki farklı inanç sisteminin doğmasında ve gelişmesinde belirleyici olmuştur.
