Özdeyiş, bir düşünceyi, duyguyu veya ilkeyi en kısa ve özlü biçimde ifade eden, genellikle kim tarafından söylendiği bilinen bilgece sözlerdir. Vecize ya da aforizma olarak da bilinir ve atasözlerinden farkı, söyleyeninin ya da yazanın bilinmesidir. Özdeyişler, yaşanan olaylardan, gözlemlerden ve deneyimlerden çıkarılan sonuçlara dayanır ve bağımsız bir eser halinde yazılabildikleri gibi, bir yazarın eserlerinde dağınık olarak da bulunabilir. Örneğin, Ömer Hayyam’ın “Adalet evrenin ruhudur” veya Descartes’ın “Akıllı olmak da bir şey değil, mühim olan o aklı yerinde kullanmaktır” sözleri özdeyişlere örnektir.
