Türkiye Selçuklularında fikir, dil ve edebiyat alanında şu özellikler görülmektedir:
-
Fikir Hayatı: Moğol istilasıyla birlikte çok sayıda düşünür ve bilim adamı Anadolu’ya göç etmiştir. Bu sayede Anadolu’da fikir hayatı canlanmıştır. Tasavvuf alanında Mevlana Celaleddin Rumi, Hacı Bektaşi Veli, Muhyiddin Arabi, Sadreddin Konevi gibi önemli isimler yetişmiştir. Astronomi alanında Caca Bey Kırşehir’de rasathane kurmuştur.
-
Dil: Anadolu Selçuklu Devleti’nde bilim dili Arapça, resmi ve edebi dil ise Farsça’dır. Bundan dolayı bu dönemde Türkçenin gelişimi yavaşlamıştır. Türkiye Selçuklu sultanları Farsça unvanlar (keyhüsrev, keykavus, keykubat gibi) kullanmışlardır.
-
Edebiyat: Anadolu Selçuklu Devleti’nde edebiyat üç ana başlık altında incelenir: Halk edebiyatı, Tasavvuf edebiyatı ve Divan edebiyatı. Halk edebiyatında ozanların önemli bir yeri vardır. Yunus Emre, Aşık Paşa, Ahmedi gibi halk şairleri eserler vermiştir. Tasavvuf edebiyatında Mevlana’nın Mesnevi’si ve Divan-ı Kebir’i, Hacı Bektaşi Veli’nin Makalat’ı gibi eserler öne çıkmıştır. Divan edebiyatında ise Hoca Dehhani (Anadolu’daki ilk divan şairidir), Ravendi, İbni Bibi, Kerimüddin Aksarayi gibi tarih yazıcıları ve şairler vardır.
