OHAL (olağanüstü hal), doğal afet, tehlikeli salgın hastalık, ekonomik bunalım, kamu düzenini tehlike altına sokan yaygın şiddet vakaları gibi durumlarda başvurulan bir uygulamadır. OHAL, olağanüstü yönetim usullerinin uygulanmasını gerektirir ve yönetim makamlarının yetkisinin genişlemesine neden olur. OHAL ilan edilmesi, anayasal düzeni veya temel hak ve özgürlükleri korumak için gerekli görülen bir tedbirdir. OHAL ilan edilen bölge veya ülkede, normalde geçerli olan kanunlar ve kurallar değişebilir veya askıya alınabilir. OHAL ilan edilmesi, uluslararası hukuka uygun olmalı ve sınırlanamayan haklara dokunulmamalıdır.
OHAL ilan edilmesi için, Bakanlar Kurulu’nun kararı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayı gereklidir. OHAL süresi, yurt genelinde toplamda 6 ayı geçmeyecek şekilde belirlenir. Bakanlar Kurulu, her OHAL ilan edilişinde 4 ayı geçmeyecek şekilde süreyi uzatabilir veya kaldırabilir. OHAL kararı alındığında, Resmi Gazete’de yayınlanır ve radyo ve televizyonlar aracılığıyla tüm yurda bildirilir. OHAL halindeyken Cumhurbaşkanı aracılığıyla Bakanlar Kurulu, OHAL süresince bazı kararnameler çıkarabilir. Çıkarılan kararnameler, Resmi Gazete’de yayınlanarak tüm herkese bildirimi yapılır. Kararnameler tekrar Türkiye Büyük Millet Meclisi onayına sunularak, onay alınır.
OHAL ilan edildiğinde, kişilerin ve kurumların bazı yükümlülükleri ve kısıtlamaları olabilir. Örneğin kişilerin tüm eşyalarının aranması, belirli bölgelerde ve saatlerde dolaşma veya toplanma yasağı, gazete veya dergi basımının yasaklanması, ruhsatlı silahlara el konulması, ses kaydının yayınlanmasının engellenmesi gibi uygulamalar olabilir. Ayrıca dernek faaliyetlerinin durdurulması, işçilerin cezalandırılması, toplantı yapmanın yasaklanması gibi uygulamalar da olabilir.
