Lonca, aynı bölgede yaşayan esnaf ve zanaatkârların örgütlenerek kurduğu meslek organizasyonuna verilen isimdir. Loncalar bir meslek örgütlenmesi olarak özellikle Orta Çağ’da üretim ve iş gücünün düzenlenmesinde önemli görevler üstlenmiştir. Loncaların kökeni, 7 ve 8. yüzyıldan itibaren faaliyet gösteren fütüvvet ve ahilik teşkilatlarına dayanır. Ahilik kuruluşuna ait töreler, kurallar ve birçok özellikler loncalarda devam eder.
Loncalar, Osmanlı Devleti’nde de esnaf ve zanaatkârların bir araya gelerek görüşme yaptığı alanlardır. Lonca olarak adlandırılan bu yapılaşma için bu teşkilatlanma da aynı ismi alır. Lonca teşkilatına başkanlık eden kişilere esnaf şeyhi ya da esnaf kethüdası denir. Bunun yanında altı kişilik bir yönetim kurulu her loncada bulunurdu. Bu yönetim kuruluna “Altılı” denir.
Lonca teşkilatının görevleri şunlardır:
-
Esnaf ve zanaatkârların üretimini düzenlemek
-
Haksız rekabeti önlemek için fiyatlarla ilgili kurallar koymak
-
Halk ile iyi bir bağlantı kurmak
-
Teşkilata üye olan esnaf ya da zanaatkarların işlerinin düzenlenmesi
-
Kaliteli ürün çıkarmayı sağlamak
-
Tüketici haklarını korumak
-
Mesleki eğitim vermek
-
Yardımlaşma ve dayanışmayı sağlamak