Bu dönemde Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri ve mimari eserleri şunlardır:
-
Saltuklular (1072-1202): Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliği olup başkenti Erzurum’durTepsi Minare, Mama Hatun Kervansarayı ve Mama Hatun Kümbeti gibi eserler yaptırmışlardır.
-
Mengücekliler (1080-1228): Başkenti Erzincan olan beylik, 1142 yılında Divriği ve Erzincan-Kemah olmak üzere iki kola ayrılmıştırDivriği Ulu Cami ve Şifahanesi, Divriği Kale Camii, Kayıtbay Camii gibi eserler yaptırmışlardır.
-
Danişmendliler (1080-1178): Başkenti önce Niksar, sonra Sivas olan beylik, Anadolu’da en fazla türbe ve medrese yapan beyliktirTokat Yağıbasan Medresesi, Niksar Ulu Camii, Kayseri Ulu Camii, Melik Danişment Gazi Kümbeti, Emir Gazi Kümbeti gibi eserler yaptırmışlardır.
-
Artuklular (1102-1409): Diyarbakır, Harput ve Mardin bölgelerinde hüküm süren beylik, Anadolu’da Türkler tarafından yapılan ilk köprüleri yaptırmıştır. Bunların en meşhuru Malabadi Köprüsüdür. Ayrıca Diyarbakır Artuklu Sarayı, Silvan Ulu Camii, Mardin Ulu Camii, Harput Ulu Camii gibi eserler yaptırmışlardır.
Bu eserlerin mimari ve bezeme özellikleri Türk sanatına bağlı olarak gelişmiştir. Kubbe, kemer, sütun, revak, minare gibi mimari unsurların yanı sıra çini, seramik, alçı kabartma ve resim gibi bezeme teknikleri kullanılmıştır.
