Sayfa 76 Cevapları
HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1. En sevdiğiniz oyunun kurallarını anlatınız.
Cevap:
En sevdiğim oyun, satranç adlı bir zeka oyunudur. Satranç, iki kişi arasında oynanan, 64 kareli bir tahta üzerinde 16’şar beyaz ve siyah taşla yapılan bir oyundur. Satrançta amaç, rakibin kralını tehdit ederek şah-mat yapmaktır. Şah-mat, rakibin kralının kaçacak yeri kalmadığı durumdur. Satrançta her taşın kendine özgü bir hareket şekli vardır. Taşların hareket şekilleri şöyledir:
-
Piyon: İlk hamlede bir veya iki kare ilerleyebilir. Sonraki hamlelerde sadece bir kare ilerleyebilir. Sadece çapraz olarak rakip taş yiyebilir.
-
Kale: Düz çizgiler üzerinde istediği kadar ilerleyebilir. Rakip taşın üzerinden atlayamaz.
-
At: L şeklinde hareket eder. Yani bir kare yatay veya dikey ilerledikten sonra bir kare çapraz ilerler. Rakip taşın üzerinden atlayabilir.
-
Fil: Çapraz çizgiler üzerinde istediği kadar ilerleyebilir. Rakip taşın üzerinden atlayamaz.
-
Vezir: Hem düz hem de çapraz çizgiler üzerinde istediği kadar ilerleyebilir. Rakip taşın üzerinden atlayamaz.
-
Kral: Her yönde sadece bir kare ilerleyebilir. Rakibin tehdidi altındaki karelere gidemez.
Satrançta bazı özel hamleler de vardır. Bunlar şunlardır:
-
Rok: Kral ile kale arasında hiç taş olmadığı zaman, kral iki kare yan tarafa gider ve yanındaki kale de kralın arkasına geçer.
-
En passant: Bir piyon ilk hamlesinde iki kare ilerlediğinde, yanındaki rakip piyon onu sanki bir kare ilerlemiş gibi yiyebilir.
-
Terfi: Bir piyon tahtanın sonuna ulaştığında, istediği bir taşa dönüşebilir.
Satrançta bazı kurallar da vardır. Bunlar şunlardır:
-
Oyun beyaz taşları oynayan oyuncunun hamlesiyle başlar.
-
Oyuncular sırayla hamle yaparlar. Bir oyuncu hamle yapmadan diğer oyuncu hamle yapamaz.
-
Bir oyuncu rakibin kralını tehdit ettiğinde, “şah” der. Rakip oyuncu bu tehdidi bertaraf etmek zorundadır.
-
Bir oyuncu rakibin kralını kaçacak yeri kalmayacak şekilde tehdit ettiğinde, “şah-mat” der ve oyunu kazanır.
-
Eğer bir oyuncunun hamle yapacak yeri yoksa ve kralı da tehdit altında değilse, oyun “pat” olur ve berabere biter.
-
Eğer aynı durum üç kez tekrarlanırsa veya 50 hamle boyunca hiç piyon hareketi olmazsa veya hiç taş yenmezse, oyun berabere biter.
2. Oyun oynarken kurallara uyulmaz ise neler olur? Açıklayınız.
Cevap:
Oyun oynarken kurallara uyulmazsa, oyunun amacına ulaşması zorlaşır. Oyunu oynayan kişiler arasında adaletsizlik, haksızlık, kavga, küskünlük gibi olumsuz durumlar ortaya çıkar. Oyunun zevki ve özelliği kaybolur. Oyunu oynayan kişiler arasında güven, saygı ve dostluk bağları zayıflar.
3. Sınıf kuralları olmasaydı bu durumdan nasıl etkilenirdiniz? Tartışınız.
Cevap:
Sınıf kuralları, öğrencilerin ve öğretmenlerin sınıfta uygun davranışları sergilemelerini ve eğitim ortamını korumalarını sağlayan kurallardır. Sınıf kuralları, saygı, sorumluluk, işbirliği, disiplin, güvenlik gibi değerleri içerir. Sınıf kuralları olmasaydı, bu durumdan hem öğrenciler hem de öğretmenler olumsuz etkilenirdi. Sınıf kuralları olmasaydı şunlar olabilirdi:
-
Sınıfta düzen ve disiplin bozulurdu. Öğrenciler istedikleri gibi davranır, öğretmeni dinlemez, dersi aksatır, gürültü yapar, kavga eder, başkalarına zarar verir veya alay ederlerdi.
-
Sınıfta öğrenme verimi düşerdi. Öğrenciler derslere ilgi göstermez, ödevlerini yapmaz, sınavlara çalışmaz, başarısız olurlardı.
-
Sınıfta saygı ve güven kaybolurdu. Öğrenciler birbirlerine ve öğretmenlerine saygısızlık yapar, hakaret eder, yalan söyler, hile yapar, eşyalarına zarar verir veya çalarlardı.
-
Sınıfta işbirliği ve sosyalleşme azalırdı. Öğrenciler grup çalışmalarına katılmaz, arkadaş edinmez, yalnızlaşır veya dışlanırlardı.
Yazılı olmayan kurallara yaşamınızdan örnekler veriniz?
Yazılı olmayan kurallar, toplumda veya gruplarda uyulması beklenen ancak yasal olarak zorunlu olmayan kurallardır. Yazılı olmayan kurallar, insanların birbirleriyle iletişimini, davranışlarını ve ilişkilerini düzenler. Yazılı olmayan kurallar, kültürden kültüre, gruptan gruba değişebilir. Yazılı olmayan kurallara yaşamınızdan örnekler şöyledir:
-
Toplumda yazılı olmayan kurallardan bazıları şunlardır:
-
Bir yere giderken veya birinden bir şey alırken teşekkür etmek, lütfen demek, afiyet olsun demek gibi nezaket ifadeleri kullanmak.
-
Birinin evine giderken ayakkabılarını çıkarmak, kapıyı çalmak, izin almadan eşyalarına dokunmamak gibi saygı göstermek.
-
Birinin konuşmasını kesmemek, göz teması kurmak, dinlediğini belli etmek gibi iletişim kurallarına uymak.
-
Birinin özel hayatına saygı duymak, dedikodu yapmamak, yalan söylememek gibi güven kurallarına uymak.
-
Birinin acısına ortak olmak, yardım istemek veya yardım etmek, destek olmak gibi dayanışma kurallarına uymak.
Gruplarda yazılı olmayan kurallardan bazıları şunlardır:
-
Sınıfta öğretmenin konuştuğu zaman sessiz kalmak, derslere katılmak, ödevlerini yapmak gibi öğrenme kurallarına uymak.
-
Arkadaşlarla oyun oynarken sırasını beklemek, hile yapmamak, kural koymak veya kabul etmek gibi oyun kurallarına uymak.
-
Ailede anne babaya saygılı olmak, kardeşlerle paylaşmak, ev işlerine yardım etmek gibi aile kurallarına uymak.
-
Spor yaparken rakibe saygılı olmak, hakeme itiraz etmemek, fair play yapmak gibi spor kurallarına uymak.
-
İş yerinde mesai saatlerine uymak, iş arkadaşlarıyla iyi geçinmek, işverene rapor vermek gibi iş kurallarına uymak.
Yazılı olan kurallara yaşamınızdan örnekler veriniz?
Anayasa, yasalar, trafik kuralları kanun ve tüzükler.
Sayfa 77 Cevapları
Aşağıda verilen ifadeler hangi kural türüdür? İşaretleyiniz.
Cevap:
Aile büyüklerinizden yardım alarak yazılı olmayan kurallardan zaman içinde değişenlere örnek veriniz.
Cevap:
Yazılı olmayan kurallar, toplumun değer yargılarına, geleneklerine ve göreneklerine dayanan, yazılı bir metinle belirtilmemiş ama uyulması beklenen kurallardır. Yazılı olmayan kurallar, toplumun ihtiyaçlarına, beklentilerine ve değişimlerine göre zaman içinde değişebilir. Yazılı olmayan kurallardan zaman içinde değişenlere örnek vermek gerekirse:
-
Eskiden evlenme yaşı çok düşüktü ve aileler çocuklarının evliliklerine karar verirdi. Şimdi ise evlenme yaşı yükseldi ve çocuklar kendi seçtikleri kişilerle evlenebiliyor.
-
Eskiden kadınlar çalışma hayatında çok az yer alıyor ve ev işleriyle ilgileniyorlardı. Şimdi ise kadınlar çalışma hayatında daha çok yer alıyor ve erkeklerle eşit haklara sahip oluyor.
-
Eskiden insanlar birbirleriyle yüz yüze iletişim kuruyor ve mektuplaşıyorlardı. Şimdi ise insanlar teknolojinin gelişmesiyle birlikte internet üzerinden iletişim kuruyor ve sosyal medya kullanıyor.
DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI
1- Kurallara neden ihtiyaç duyarız?
Cevap:
Kurallar, toplumun değer yargılarına, geleneklerine ve göreneklerine dayanan, yazılı bir metinle belirtilmemiş ama uyulması beklenen kurallardır. Kurallar, toplumun ihtiyaçlarına, beklentilerine ve değişimlerine göre zaman içinde değişebilir. Devamı
2- Yazılı kurallar ile yazılı olmayan kuralları yaptırımları bakımından karşılaştırınız.
Cevap:
Yazılı kurallar ile yazılı olmayan kuralları yaptırımları bakımından karşılaştırdığımızda şunları söyleyebiliriz: Devamı
