Yazılı kurallar, toplumda veya gruplarda uyulması zorunlu olan ve yasal olarak belirlenmiş olan kurallardır. Yazılı kurallar, insanların haklarını ve sorumluluklarını korur. Yazılı kurallar, kanunlar, yönetmelikler, tüzükler, sözleşmeler, talimatlar gibi belgelerde yer alır. Yazılı kurallara uymayanlar, yaptırımlara veya cezalara maruz kalabilirler.
Yazılı olmayan kurallar, toplumda veya gruplarda uyulması beklenen ancak yasal olarak zorunlu olmayan kurallardır. Yazılı olmayan kurallar, insanların birbirleriyle iletişimini, davranışlarını ve ilişkilerini düzenler. Yazılı olmayan kurallar, kültürden kültüre, gruptan gruba değişebilir. Yazılı olmayan kurallara uymayanlar, toplumsal tepkilere veya yargılara maruz kalabilirler.
Yazılı kurallar ile yazılı olmayan kuralları yaptırımları bakımından karşılaştırdığımızda şunları söyleyebiliriz:
-
Yazılı kuralların yaptırımları daha somut ve resmidir. Yazılı kuralların ihlali durumunda uygulanacak yaptırım veya ceza önceden belirlenmiştir ve herkes için aynıdır. Yazılı kuralların yaptırımları devlet tarafından uygulanır ve hukuki süreç gerektirir.
-
Yazılı olmayan kuralların yaptırımları daha soyut ve gayriresmidir. Yazılı olmayan kuralların ihlali durumunda uygulanacak yaptırım veya ceza duruma göre değişebilir ve herkes için farklı olabilir. Yazılı olmayan kuralların yaptırımları toplum tarafından uygulanır ve ahlaki süreç gerektirir.
