Kırgıbayır, şiddetli yağmur ve sel sularının bitki örtüsü bulunmayan ve kolay aşınan arazileri aşındırması sonucunda oluşan girintili çıkıntılı yeryüzü şekilleridir. Kırgıbayır, genellikle kurak veya yarı kurak iklim bölgelerinde, tuzlu, acı veya sodalı göllerin yakınında görülür.
Türkiye’de kırgıbayır oluşumu için müsait olan iki bölge bulunmaktadır. Bunlar İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgesidir. Bu bölgelerde yağış miktarının az, buharlaşma oranının yüksek, bitki örtüsünün cılız ve zeminin kolay aşınabilir olması kırgıbayır oluşumuna zemin hazırlamaktadır.
Türkiye’de kırgıbayır örnekleri ise şunlardır:
-
Nallıhan Kırgıbayırı: Ankara ilinin Nallıhan ilçesinde bulunan bir kırgıbayır örneğidir. Kızılırmak Nehri’nin aşındırması sonucunda oluşmuştur. Kayaçları kumtaşı, kiltaşı ve marn gibi yumuşak malzemelerden oluşmaktadır. Girintili çıkıntılı, keskin ve dik yamaçlı bir görünüme sahiptir. Nallıhan Kuş Cenneti’ne yakın bir konumdadır.
-
Kula Kırgıbayırı: Manisa ilinin Kula ilçesinde bulunan bir kırgıbayır örneğidir. Gediz Nehri’nin aşındırması sonucunda oluşmuştur. Kayaçları volkanik kökenli tüf, bazalt ve andezit gibi malzemelerden oluşmaktadır. Renkli, sivri ve konik bir görünüme sahiptir. Kula Volkanik Jeoparkı’na yakın bir konumdadır.
-
Diyarbakır Kırgıbayırı: Diyarbakır ilinin merkezinde bulunan bir kırgıbayır örneğidir. Dicle Nehri’nin aşındırması sonucunda oluşmuştur. Kayaçları kireçtaşı, marn ve şeyl gibi malzemelerden oluşmaktadır. Çatlaklı, oyuklu ve sütunlu bir görünüme sahiptir. Diyarbakır Surları’na yakın bir konumdadır.
