İklim kuşakları, yeryüzünde iklimin belirli özelliklere göre ayrıldığı bölgelerdir. İklim kuşakları, güneş ışınlarının dünyaya geliş açısı, eksen eğikliği, kara ve deniz dağılışı, okyanus akıntıları ve genel hava dolaşımı gibi faktörlere bağlı olarak değişir. İklim kuşakları iki şekilde sınıflandırılabilir: matematik iklim kuşakları ve sıcaklık iklim kuşakları.
Matematik iklim kuşakları, dünyanın ekseni yörünge düzlemine 23° 27′ eğik olduğu için tropikal kuşağın sınırlarının 23° 27′ kuzey (Yengeç dönencesi) ve 23° 27′ güney (Oğlak dönencesi) enlemleri olduğu kuşaklardır. Bu kuşaklar şöyle sıralanabilir:
-
Tropikal kuşak: Ekvator bölgesi ile dönenceler arasında yer alan alandır. Bu kuşakta gece ve gündüz arasındaki zaman farkı azdır. Güneş ışınları yıl boyunca dik veya yakın açılarla gelir. Bu nedenle bu kuşakta sıcaklık yüksek ve sabittir.
-
Orta kuşak: Dönenceler ile kutup dairelerinin arasında kalan yerlerdir. Bu kuşakta güneş ışınlarının geliş açısı yıl içinde büyük ölçüde değişir. Bu nedenle bu kuşakta dört mevsim belirgin olarak yaşanır.
-
Kutup kuşağı: Kutup daireleri ile kutup noktaları arasında kalan alanlardır. Bu kuşağa güneş ışınları küçük açılarla gelir. Bu nedenle bu kuşakta sıcaklık düşük ve sabittir.
Sıcaklık iklim kuşakları ise matematik iklim kuşaklarının sınırlarıyla çakışmayan, kara ve denizlerin dağılışı, okyanus akıntıları ve genel hava dolaşımına bağlı olarak oluşan kuşaklardır. Bu kuşaklar şöyle sıralanabilir:
-
Sıcak kuşak: Kuzey Yarım Küre’de 30° 30′ enlemi, Güney Yarım Küre’de ise 27° paraleli ile ekvator arasındaki bölgedir. Bu kuşağın alanının Kuzey Yarım Küre’de daha geniş olmasının nedeni, bu yarım kürede karaların daha geniş yer kaplamasıdır.
-
Ilıman kuşak: Kuzey Yarım Küre’de 30° 30′ ile 68° 30′ enlemleri arasındaki bölgedir. Güney Yarım Küre’de ise bu kuşağın sınırı 27° ile 48° paralelleridir. Bu kuşağın alanının Güney Yarım Küre’de daha dar olmasının nedeni, bu yarım kürede denizlerin daha geniş yer kaplamasıdır.
-
Soğuk kuşak: Kuzey Yarım Küre’de 68° 30′ ile 90° enlemleri arasındaki bölgedir. Güney Yarım Küre’de ise bu kuşağın sınırı 48° ile 90° paralelleri arasındaki bölgedir. Bu yarım kürede soğuk kuşağın alanının geniş olmasının nedeni Antarktika Kıtası’nın bu kesimde olmasıdır.
