İsim tamlaması, en az iki ismin bir araya gelerek birbirlerini anlamca tamamladıkları kelime grubuna denir. İsim tamlamasında birinci isme tamlayan, ikinci isme tamlanan adı verilir. Örneğin:
-
Mavi gömlek çok yakışmış. (Mavi tamlayan, gömlek tamlanan)
-
Ali’nin arabası çok güzel. (Ali’nin tamlayan, arabası tamlanan)
İsim tamlamaları, tamlayan ve tamlananın aldıkları eklerle çeşitli türlere ayrılır. En yaygın olan türlere şöyle bir bakalım:
-
Belirtili isim tamlaması: Tamlayan ve tamlananın her ikisi de ek alır. Tamlayan -ın, -in, -un, -ün gibi ilgi hal eki alır. Tamlanan ise -ı, -i, -u, -ü gibi iyelik eki alır. Örneğin:
-
Okulun kapısı kırıldı. (Okulun tamlayan, kapısı tamlanan)
-
Ayşe’nin saçları çok uzun. (Ayşe’nin tamlayan, saçları tamlanan)
-
Belirtisiz isim tamlaması: Sadece tamlanan ek alır. Tamlanan iyelik eki alır. Tamlayan ise ek almaz. Örneğin:
-
Bebek giysisi çok sevimli. (Bebek tamlayan, giysisi tamlanan)
-
Deniz suyu çok soğuk. (Deniz tamlayan, suyu tamlanan)
-
Takısız isim tamlaması: Tamlayan ve tamlananın hiçbiri ek almaz. Örneğin:
-
Siyah kalem kayboldu. (Siyah tamlayan, kalem tamlanan)
-
Pahalı ayakkabı aldım. (Pahalı tamlayan, ayakkabı tamlanan)
-
Zincirleme isim tamlaması: En az üç ismin birbirini tamamladığı isim tamlamasıdır. Örneğin:
-
Okulun kapısının zili çaldı. (Okulun ve kapısının tamlayan, zili tamlanan)
-
Ali’nin siyah gömleği yırtıldı. (Ali’nin ve siyah tamlayan, gömleği tamlanan)
