Manas Destanı, Kırgızların millî destanıdır ve dünyanın en büyük destanlarından biridir. Mani dinini yaşayan Karahitaylar ile Müslüman Karahanlılar arasındaki mücadelede Kırgızların durumunu ve Manas adlı kişinin başından geçenleri anlatan destandır.
Manas Destanı şöyle gelişir:
-
Manas, Nogay boyundan gelen bir kahramandır. Babası Yakup Han, annesi Çığrıcı Hanım’dır. Doğduğu gün yer sarsılır, kış mevsiminde bahçeler çiçek açar. On yaşına geldiğinde at sürer, avlanır ve düşmanlarına karşı savaşır.
-
Manas, bir gün av sırasında Hızır ile karşılaşır ve ondan İslamiyet’i öğrenir. Amcası Harun Buğra Han’ı da İslamiyet’e davet eder ama o kabul etmez. Manas’ın işaretiyle yer yarılır ve Harun Buğra Han toprağa gömülür.
-
Manas, Kalmuk baskınlarına karşı Kırgız halkının birliğini ve özgürlüğünü korur. Kanlıkent adlı bir yerde Kalmuklarla büyük bir savaş yapar ve onları yenilgiye uğratır. Bu savaşta yaralanan Manas, Bakay adlı arkadaşı tarafından tedavi edilir.
-
Manas, Kanlıkent’te Kalmuk hükümdarı Almambet’in kızı Kanike ile evlenir. Bu evlilikten Semetey adında bir oğlu olur. Semetey de babası gibi kahraman bir kişidir ve Kalmuklarla savaşır.
-
Manas, bir gün Çin’e elçi olarak giderken yolda pusuya düşürülür ve öldürülür. Cesedi Bakay tarafından alınarak Kanlıkent’e getirilir. Kanike, Manas’ın ölümüne dayanamaz ve intihar eder.
-
Semetey, babasının intikamını almak için Çin’e saldırır ve orada büyük zaferler kazanır. Ancak Çinliler tarafından zehirlenerek öldürülür.
-
Semetey’in oğlu Seytek de babası ve dedesi gibi kahramandır. Çinlilerle savaşırken esir düşer ama kaçmayı başarır. Sonra Kalmuklarla savaşırken yaralanır ve ölür.
