Deyimler ve Deyimlerin Özellikleri Nelerdir?

Question

<span itemprop="name">Deyimler ve Deyimlerin Özellikleri Nelerdir?</span>

Answer 1

Deyimler, günlük konuşmalarımızda sıkça kullandığımız, kalıplaşmış ve genellikle mecazi anlamlar taşıyan sözcük gruplarıdır. Tek tek kelimelerinin anlamlarından farklı, bütün olarak yeni bir anlam ifade ederler. Örneğin, "Kılını kıpırdatmamak" deyimi, hiç hareket etmemek anlamına gelir.

Deyimlerin Özellikleri:

1. Kalıplaşmış Olma: Deyimler, belirli bir kalıba sahiptir. Kelimelerin sırası ve kullanımı değiştirilemez. Örneğin, "Gözüne gözüne sokmak" deyiminde kelimelerin yeri değiştirilemez.
2. Mecazi Anlam: Deyimler, genellikle gerçek anlamından farklı, mecazi bir anlam taşır. Bu sayede konuşmalarımızı daha etkili ve renkli hale getirirler.
3. Tek Bir Kelimeyle İfade Edilemez: Deyimler, genellikle tek bir kelimeyle ifade edilemeyecek kadar karmaşık durumları veya duyguları anlatır.
4. Kültürel Özellik: Deyimler, bir toplumun kültürel yapısını, tarihini ve değerlerini yansıtır. Bu nedenle farklı kültürlerde farklı deyimler kullanılır.
5. Sık Kullanım: Deyimler, günlük konuşmalarda sıkça kullanıldığı için dilin zenginleşmesine katkıda bulunur.

Deyim Örnekleri:

• Kılını kıpırdatmamak: Hiç hareket etmemek
• Gözüne gözüne sokmak: Bir şeyi sürekli olarak hatırlatmak
• Kese bağlamak: Harcamayı kesmek
• Diline pabuç bırakmamak: Çok konuşmak
• Gözü gibi bakmak: Bir şeye çok iyi bakmak
• Kafayı yemek: Çok düşünmek, üzülmek
• El alemi: İnsanlar, toplum
• Paşa gönlü: Çok rahat, keyifli

Deyimlerin Önemi:

• Dil Zenginliği: Deyimler, dilin daha zengin ve daha ifade edici olmasını sağlar.
• Kültürel Miras: Deyimler, bir milletin kültürel mirasını taşır.
• Etkin İletişim: Deyimler, duyguları ve düşünceleri daha etkili bir şekilde ifade etmeye yardımcı olur.

Deyimleri Öğrenmenin Yolları:

• Kitap Okumak: Edebi eserler, deyimlere zengin bir kaynak sunar.
• Sözlük Kullanmak: Deyim sözlükleri, deyimlerin anlamlarını ve kullanımlarını öğrenmek için idealdir.
• Çevre İnsanlarını Dinlemek: Günlük konuşmalarda kullanılan deyimleri not almak faydalı olacaktır.
• Deyim Oyunları Oynamak: Deyimlerle ilgili oyunlar oynayarak hem eğlenebilir hem de deyimleri daha iyi öğrenebilirsiniz.

Sonuç:

Deyimler, Türkçenin en önemli zenginliklerinden biridir. Dilin daha etkili ve renkli bir hale gelmesinde büyük rol oynarlar. Deyimleri öğrenmek ve kullanmak, hem dil becerilerinizi geliştirmenize hem de kültürünüzü daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır.

ÇOK KULLANILAN DEYİMLER

Açık kapı bırakmak;

Bir olay ve sıkıntı karşısında sıkıntının  bu şekilde devam etmeyeceğini belirtmek.

Ağzında bakla ıslanmamak;

Duyduğu bir lafı başkasından saklayamamak, boşboğazlık

Bal dök yala;

Her tarafı tertemiz yapmak.

Can kulağı ile dinlemek;

Tüm dikkati ile dinlemek.

Cebi delik;

Savurgan olan Para biriktiremeyen kişidir.

Çalmadan Oynamak;

Eğlenecek bir şey hemen bulan. Teneke sesine daği oynamaya başlayan.

Çam devirmek;

Boşboğazlık ederek söylenmemesi gereken lafı söylemek

Çamur atmak;

Bir kişye yalan ithamlarda bulunmak.

Çantada Keklik;

Çabucak elde edilmek.Emek harcamadan sahip olmak

Damarına Basmak;

Bir kişinin en hassas olduğu konulara değinmek.

Damdan düşer gibi;

Birden bire ansızın olan durumlarda kullanılır

Dış kapının dış mandalı;

Çok yakın olmadığı halde konuya dahil olana denir.

Dilli Düdük;

Geveze kişişlere denir.

Eceline Susamak;

Tehlikeli olayların içerisinde yer almak.

Ekmeğine kan doğramak;

Büyük acı içerisinde olmak

El Etek Çekmek;

Yaptığı işi bırakmak,

Fırıldak gibi dönmek;

Bencil şekilde davranmak

Fink Atmak;

Kafasına göre davranmak,hareket etmek

Göz Gezdirmek;

Derinlemesine incelemeden okumak. Bir şeyi, bir yeri pek fazla dikkat etmeden çabucak incelemek.”Raftaki mallara şöyle bir göz gezdirip çıkalım.”

Göz Değmek;

Nazar

Göze Batmak;

Sivrilmek, dikkat çekmek (Olumsuz Manada)

Gözden Düşmek;

Eski değeri kalmamak

İç etmek;

Kendine ait olmayan şeyi sahiplenmek.

İçli dışlı;

Samimi, sıcak  davranmak.

İçi içine sığmamak;

Çok sevinmek

İçine ateş düşmek;

Büyük bir acı yaşamak.

Kanı kaynamak :

Ani bir sevgiyle karşısındaki sevmek

Mart kedisi gibi;

Çapkınca davranmak

Masal okumak;

Göz göre göre yalan söylemeye çalışmak

Nal toplamak;

Başarısız olmak, başaramamak,geride kalmak

Nalları dikmek;

Argo manada ölmek

Ne baş belli ne ayak;

Her şey karmakarışık neyin ne olduğu belli değil

Ne oldum delisi;

Sonradan görme, görgüsüz

Ocağına düşmek;

Bir kimseye muhtaç aşırı bir şekilde olmak.

Ok yaydan çıktı;

Olaya artık karşı konulamayacağı

Oturduğu dalı kesmek;

Kendi için de faydalı olacak şeyleri yok etmek

Ödü patlamak;

Çok korkmak.

Rest çekmek;

Kesin dille durumu reddetmek,  kabul etmemek.

Ruhu duymamak;

Birinden habersiz gizlice iş yapılması

Saman alevi gibi parlamak;

Aniden, hemencecik sinirlenmektir.

Sıfırı tüketmek;

Tüm mal  varlığını tüketmek.

Sinek avlamak :

Boş boş takılmak, müşteri gelmemesi

Şamar oğlanı :

Gelen giden herkesin sinirini ondan çıkardığı kişi

Şeytan görsün yüzünü :

Bir kişinin yüzünü daği görmek istememektir.

Ucu ucuna getirmek :

Tam zamanında bitirebilmektir. Elindeki şeyin artmayacak şekilde, tam yetmesi

Ulu orta konuşmak :

Boş, düşünmeden konuşmak

Uzun hikaye:

Ayrıntısının çok olması

Uzun boylu :

İncelikleri detaylıca,  iyice  düşünmektir.

Üç buçuk atmak :

Çok Korkmak.

Yabana atmak :

Bir şeyi Önemsememek.

Yağlı müşteri:

Çok zengin olan, çok para bırakan   müşteridir.

Yaka silkmek :

Bıkmak

Yan çizmek :

Sözünden vazgeçmek

Zıvanadan çıkmak :

Delirmek, başa çıkamamk

Zokayı yutmak :

Bir kimse tarafından aldatılmak.

Zurnanın zırt dediği yer :

İşin en can alıcı noktası