Kalp atış hızı, kalbin dakikada kaç kez kasıldığını gösteren bir ölçüdür. Kalp atış hızı, yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite, sağlık durumu gibi faktörlere göre değişebilir.
Kalp atış hızını artıran etmenler arasında şunlar sayılabilir:
-
Sempatik sinir sistemi: Sempatik sinir sistemi, stres, korku, heyecan gibi durumlarda vücudu uyarır ve kalp atış hızını artırır.
-
Adrenalin ve noradrenalin hormonları: Adrenalin ve noradrenalin hormonları, sempatik sinir sistemi ile birlikte çalışarak kalp atış hızını artırır. Bu hormonlar böbrek üstü bezlerinden salgılanır.
-
Tiroksin hormonu: Tiroksin hormonu, tiroid bezinden salgılanan bir hormondur. Tiroksin hormonu, metabolizmayı hızlandırarak kalp atış hızını artırır.
-
Kafein ve benzeri uyarıcılar: Kafein ve benzeri uyarıcılar, sinir sistemini uyararak kalp atış hızını artırır. Çay, kahve, enerji içecekleri gibi içeceklerde kafein bulunur.
-
Kandaki karbondioksit miktarının artması: Kandaki karbondioksit miktarının artması, kanın asitliğini artırır ve kanın pH’ını düşürür. Bu durum omurilik soğanında bulunan solunum merkezini uyarır ve kalp atış hızını artırır.
-
Vücut sıcaklığının artması: Vücut sıcaklığının artması, metabolizmayı hızlandırarak kalp atış hızını artırır. Ateşli hastalıklarda kalp atışının hızlanması bu nedendendir.
Kalp atış hızını azaltan etmenler arasında şunlar sayılabilir:
-
Parasempatik sinir sistemi: Parasempatik sinir sistemi, vücudu dinlendirir ve kalp atış hızını azaltır.
-
Asetilkolin hormonu: Asetilkolin hormonu, parasempatik sinir sistemi ile birlikte çalışarak kalp atış hızını azaltır. Bu hormon vagus siniri tarafından salgılanır.
-
Karotis manevrası: Karotis manevrası, boynunda bulunan şah damarına parmak uçlarıyla hafifçe masaj yaparak vagus sinirini uyarmak ve kalp atış hızını azaltmak için yapılan bir yöntemdir.
-
Yüzüne soğuk su çarpmak: Yüzüne soğuk su çarpmak, dalış refleksini uyarmak ve metabolizmayı yavaşlatmak için yapılan bir yöntemdir. Bu yöntemle kalp atış hızı azalabilir.
-
Beta bloker ilaçlar: Beta bloker ilaçlar, kalbin atım hızını ve gücünü azaltarak kan basıncını düşüren ilaçlardır. Hipertansiyon veya aritmi gibi durumlarda doktor tarafından reçete edilebilir.
