Büyük ve küçük kan dolaşımı, insanlarda ve diğer omurgalılarda bulunan kapalı dolaşım sisteminin iki bölümüdür. Büyük kan dolaşımı, kalpten çıkan temiz kanın vücut organlarına taşınması ve organlardan toplanan kirli kanın kalbe geri getirilmesi işlemidir. Küçük kan dolaşımı ise kalpten çıkan kirli kanın akciğerlere taşınması ve akciğerlerden temizlenen kanın kalbe geri getirilmesi işlemidir. Aşağıda bu iki dolaşımın izlediği yolları ayrıntılı olarak görebilirsiniz.
Büyük Kan Dolaşımının Yolu
Büyük kan dolaşımının yolu şu şekildedir:
-
Kalbin sol karıncığından çıkan temiz kan, aort adlı en büyük atardamar aracılığıyla vücudun her yerine dağılır.
-
Aortun dalları olan atardamarlar, vücudun farklı bölgelerine giderken daha küçük dallara ayrılır ve sonunda kılcal damarlara ulaşır.
-
Kılcal damarlar, dokularla temas eder ve burada oksijen ve besin maddelerini dokulara verir, karbondioksit ve artık maddeleri dokulardan alır.
-
Kılcal damarlardan sonra toplardamarlar başlar. Toplardamarlar, kılcal damarlardan aldıkları kirli kanı kalbe geri taşırlar.
-
Toplardamarlar birleşerek vena cava superior (üst ana toplardamar) ve vena cava inferior (alt ana toplardamar) adlı iki büyük toplardamara bağlanır.
-
Vena cava superior ve inferior, kalbin sağ kulakçığına açılır. Böylece büyük kan dolaşımı tamamlanmış olur.
|
Büyük Kan Dolaşımının Yolu
|
|
Sol karıncık -> Aort -> Atardamarlar -> Kılcal damarlar -> Toplardamarlar -> Vena cava superior ve inferior -> Sağ kulakçık
|
Küçük Kan Dolaşımının Yolu
Küçük kan dolaşımının yolu şu şekildedir:
-
Kalbin sağ karıncığından çıkan kirli kan, truncus pulmonalis adlı büyük bir atardamar aracılığıyla akciğerlere gider.
-
Truncus pulmonalis iki ana akciğer atardamarına ayrılır. Bu atardamarlar da akciğerlerin içinde daha küçük dallara ayrılır ve sonunda kılcal damarlara ulaşır.
-
Kılcal damarlar, akciğer hava kesecikleriyle temas eder ve burada karbondioksiti hava keseciklerine verir, oksijeni hava keseciklerinden alır. Böylece kan temizlenmiş olur.
-
Kılcal damarlardan sonra toplardamarlar başlar. Toplardamarlar, kılcal damarlardan aldıkları temiz kanı kalbe geri taşırlar.
-
Toplardamarlar birleşerek dört ana akciğer toplardamarına bağlanır. Bu toplardamarlar da kalbin sol kulakçığına açılır. Böylece küçük kan dolaşımı tamamlanmış olur.
|
Küçük Kan Dolaşımının Yolu
|
|
Sağ karıncık -> Truncus pulmonalis -> Akciğer atardamarları -> Kılcal damarlar -> Akciğer toplardamarları -> Sol kulakçık
|
