Orta Asya, Asya kıtasının dünya okyanuslarından uzak iç kesimini belirtmek için kullanılan bir coğrafi terimdir. Bölgenin bu denizlere kapalı oluşu başlıca ana özelliğidir. Orta Asya, aynı zamanda Türk halklarının anayurdudur. Orta Asya’nın coğrafi özellikleri şöyle sıralanabilir:
-
Orta Asya bölgesinde yüksek düzlükler, dağlar, çöller ve bozkırlar bulunmaktadır. Bölgenin en yüksek noktası Tanrı Dağları’nda yer alan Cengiz Han Zirvesi’dir (7439 m). Bölgenin en alçak noktası ise Hazar Denizi’nin altında yer alan Karagie Çukuru’dur (-132 m).
-
Orta Asya bölgesindeki en büyük akarsu Amu Derya’dır (2580 km). Diğer önemli akarsular ise Siri Derya, İli, Tarım, Orhun ve Selenga’dır. Bölgedeki en büyük göl ise Hazar Denizi’dir (371.000 km²). Diğer önemli göller ise Aral Gölü, Balkaş Gölü, İssık Gölü ve Lop Nur Gölü’dür.
-
Orta Asya bölgesinde karasal iklim hakimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve karlı geçer. Ortalama sıcaklık yazın 25-30 °C, kışın -10 - 0 °C arasında değişir. Yağış miktarı ise yıllık ortalama 100-300 mm arasındadır.
-
Orta Asya bölgesi zengin doğal kaynaklara sahiptir. Bölgede petrol, doğalgaz, uranyum, altın, gümüş, bakır, demir, kurşun, çinko, kömür gibi madenler bulunmaktadır. Bölge ayrıca pamuk, buğday, arpa, pirinç, şeker pancarı, tütün, üzüm, incir, zeytin gibi tarım ürünleri üretmektedir.
-
Orta Asya bölgesi tarihi ve kültürel açıdan da zengindir. Bölge İpek Yolu üzerinde yer almakta olup birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bölgede Hunlar, Göktürkler, Uygurlar, Karahanlılar, Gazneliler, Selçuklular, Moğollar, Timurlular gibi devletler kurulmuştur. Bölgede Kaşgar, Semerkant, Buhara, Harezm gibi tarihi şehirler bulunmaktadır.
