8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MEB Yayınları Sayfa 189 Ders Kitabı Cevapları
A. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere doğru sözcükleri yazınız.
Cevap:
1. Atatürk yaşamının son döneminde dış politikada __Hatay__ sorunu ile yakından ilgilenmiştir.
2. Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı __İsmet İnönü__ olmuştur.
3. Türkiye’nin II. Dünya Savaşı yıllarında yürüttüğü dış politikaya __denge__ politikası adı verilir.
4. 1940’ta çıkarılan __Milli Korunma__ Kanunu ile üretim, dağıtım ve tüketim faaliyetleri hükûmetin kontrolü altına alınmıştır.
5. Atatürk’ün vefatından sonra kurulan ilk muhalefet partisi, __Milli Kalkınma__ Partisidir
B. Aşağıdaki soruların cevabını boş bırakılan alana yazınız
1. Türkiye’nin çok partili siyasi hayata geçmesinde etkili olan dış etkenler nelerdir?
Cevap:
Türkiye’nin çok partili siyasi hayata geçmesinde etkili olan dış etkenler şunlardır:
-
İkinci Dünya Savaşı’nın sonuçları: İkinci Dünya Savaşı, dünyada yeni bir güç dengesi oluşturdu. ABD ve SSCB arasında Soğuk Savaş başladı. Türkiye, bu iki süper güç arasında bir denge politikası izlemeye çalıştı. ABD, Türkiye’yi kendi yanında tutmak için ekonomik ve askeri yardımlar sundu. SSCB ise, Türkiye’den Boğazlar’ın kontrolünü paylaşmasını ve Doğu Anadolu’da bazı toprakları kendisine bırakmasını istedi. Türkiye, bu talepleri reddetti ve Batı Bloku’na yaklaştı. Bu durum, Türkiye’nin demokratikleşmesi için bir baskı unsuru oldu.
-
Milletler Cemiyeti’nin yerine Birleşmiş Milletler’in kurulması: Milletler Cemiyeti, I. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan ilk evrensel örgüttü. Ancak, II. Dünya Savaşı’nın çıkmasını engelleyemediği için başarısız sayıldı. II. Dünya Savaşı’ndan sonra Milletler Cemiyeti’nin yerine Birleşmiş Milletler (BM) kuruldu. BM, dünyada barış ve güvenliği sağlamak ve uluslararası işbirliğini geliştirmek için çalıştı. Türkiye, BM’nin kurucu üyelerinden biri oldu ve BM içinde aktif bir rol oynadı. BM, üye devletlerden demokratik ilkeleri benimsemelerini ve insan haklarına saygı göstermelerini istedi. Bu durum, Türkiye’nin çok partili siyasi hayata geçmesi için bir teşvik unsuru oldu.
-
Avrupa’da demokratikleşme ve bütünleşme hareketleri: II. Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’da demokratikleşme ve bütünleşme hareketleri hız kazandı. Avrupa Konseyi, Avrupa Ekonomik Topluluğu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşlar oluşturuldu. Bu kuruluşlar, Avrupa’da barış, işbirliği, refah ve insan haklarına dayalı bir ortaklık yaratmayı amaçladı. Türkiye, Avrupa ile tarihi, kültürel ve ekonomik bağlara sahipti. Bu nedenle, Avrupa ile ilişkilerini geliştirmek istedi. Avrupa ile ilişkilerini geliştirmek için de demokratik standartlara uyum sağlamak zorunda kaldı .
Özetle, Türkiye’nin çok partili siyasi hayata geçmesinde etkili olan dış etkenler arasında II. Dünya Savaşı’nın sonuçları, Birleşmiş Milletler’in kurulması ve Avrupa’da demokratikleşme ve bütünleşme hareketleri sayılabilir.
2. I. Dünya Savaşı’ndan sonra dünya barışını korumak için kurulan Milletler Cemiyetinin hangi tutumu, II. Dünya Savaşı’nın çıkmasında etkili olmuştur?
Cevap:
Milletler Cemiyeti’nin II. Dünya Savaşı’nın çıkmasında etkili olan tutumu, saldırgan devletlere karşı yeterli yaptırım uygulayamamasıdır. Milletler Cemiyeti, kuruluş amacı olan uluslararası barış ve güvenliği sağlamak ve uluslararası sorunları işbirliği ile çözmek konusunda başarısız oldu. Savaşın galipleri olan kurucu üyeler arasında eşitsizlik ve ayrımcılık vardı. Ayrıca, ABD gibi önemli bir devlet cemiyete katılmadı. Bu durum, cemiyetin güvenilirliğini ve otoritesini zayıflattı.
Milletler Cemiyeti, 1930’lu yıllarda Japonya’nın Çin’e, İtalya’nın Etiyopya’ya, Almanya’nın Avrupa’ya yaptığı saldırılara karşı etkili bir müdahalede bulunamadı. Cemiyet, bu saldırgan devletlere sadece kınama ve yaptırım kararları aldı, ancak bunları uygulamakta başarılı olamadı. Bu durum, saldırgan devletlerin cemiyetten çekilmelerine ve daha da cesaretlenmelerine neden oldu.
Milletler Cemiyeti, barış yanlısı devletleri de koruyamadı. Örneğin, 1938’de Almanya’nın Çekoslovakya’yı işgal etmesi karşısında cemiyet sessiz kaldı. Aynı yıl İngiltere ve Fransa’nın Münih Anlaşması ile Almanya’ya Çekoslovakya topraklarının bir bölümünü vermesi, cemiyetin gücünü ve saygınlığını daha da azalttı.
Özetle, Milletler Cemiyeti’nin saldırgan devletlere karşı yeterli yaptırım uygulayamaması, II. Dünya Savaşı’nın çıkmasında etkili olan tutumu olmuştur.
3. II. Dünya Savaşı yıllarında yaşanan ekonomik sorunlara karşı hükûmet hangi tedbirleri almıştır?
Cevap:
II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye, savaşa girmemek için tarafsız bir politika izlemiş, ancak savaşın yarattığı olumsuz etkilerden kaçınmamıştır. Savaş nedeniyle dış ticaret kısıtlanmış, ithalat ve ihracat azalmış, döviz sıkıntısı yaşanmıştır. Ayrıca, savaşa hazırlık için askeri harcamalar artmış, bütçe açığı verilmiştir. Enflasyon, işsizlik ve yoksulluk gibi ekonomik sorunlar ortaya çıkmıştır.
Bu ekonomik sorunlara karşı hükûmet, bir dizi tedbir almıştır. Bu tedbirler şunlardır:
-
Üretim-Dağıtım-Tüketim işleri bakımından Milli Korunma Kanunu çıkarılarak devlet kontrolü sağlanmıştır.
-
Tahıl stoklarına el konulmuştur.
-
Undan pasta ve benzeri ürünlerin yapılması engellenmiştir.
-
Varlık Vergisi adıyla zenginlere ek vergi uygulanmıştır.
-
Almanya’ya krom madeni satışı yapılarak döviz geliri sağlanmıştır.
-
ABD’den gelen yardım paketleri kabul edilmiştir.
-
Tarım ve sanayi sektörlerine teşvik verilmiştir.
Özetle, II. Dünya Savaşı yıllarında yaşanan ekonomik sorunlara karşı hükûmet, devlet kontrolü, vergilendirme, döviz kazancı, dış yardım ve sektörel teşvik gibi tedbirler almıştır.
4. II. Dünya Savaşı’ndan sonra demokratik yönetimleri güçlendirmeye ve yaygınlaştırmaya yönelik uluslararası politikaların hız kazanmasının nedeni nedir? Açıklayınız.
Cevap:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra demokratik yönetimleri güçlendirmeye ve yaygınlaştırmaya yönelik uluslararası politikaların hız kazanmasının nedeni, savaşın yarattığı yıkım, acı ve adaletsizliklerin önlenmesi ve insan haklarına saygı duyulması gerektiği bilincinin artmasıdır. Savaş, 70 ila 85 milyon insanın ölümüne, milyonlarca insanın soykırım, katliam, açlık ve hastalık gibi insanlık dışı muamelelere maruz kalmasına, uluslararası barış ve güvenliğin tehdit altına girmesine neden olmuştur. Bu durum, dünya halklarında ve liderlerinde demokratik değerlere ve kurumlara olan ihtiyacı artırmıştır.
Savaştan sonra kurulan Birleşmiş Milletler (BM), uluslararası işbirliğini geliştirmek ve gelecekteki potansiyel çatışmaları önlemek için çalışmıştır. BM, üye devletlerden demokratik ilkeleri benimsemelerini ve insan haklarına saygı göstermelerini istemiştir. BM’nin 1948’de kabul ettiği İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, demokratik yönetimlerin temelini oluşturan hak ve özgürlükleri tanımlamıştır.
Avrupa’da da demokratikleşme ve bütünleşme hareketleri hız kazanmıştır. Avrupa Konseyi, Avrupa Ekonomik Topluluğu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşlar oluşturulmuştur. Bu kuruluşlar, Avrupa’da barış, işbirliği, refah ve insan haklarına dayalı bir ortaklık yaratmayı amaçlamıştır. Türkiye de bu kuruluşlara üye olmuş veya aday olmuştur.
Özetle, II. Dünya Savaşı’ndan sonra demokratik yönetimleri güçlendirmeye ve yaygınlaştırmaya yönelik uluslararası politikaların hız kazanmasının nedeni, savaşın getirdiği felaketlerden ders çıkarmak ve insan onurunu korumak isteğidir.
5. 21 Temmuz 1946’da yapılan seçimlerin Türk siyasi tarihi açısından önemi nedir? Açıklayınız
Cevap:
21 Temmuz 1946’da yapılan seçimlerin Türk siyasi tarihi açısından önemi, Cumhuriyet tarihinde ilk defa çok partili siyasi hayata geçilmesidir.
6. Atatürk’ün fikir ve eserlerinin evrensel olduğuna dair kanıtlar nelerdir?
Cevap:
Atatürk’ün fikir ve eserleri, sadece Türkiye için değil, dünya için de önemli ve değerli olan ilke ve idealleri içermektedir. Atatürk’ün fikir ve eserleri, insan haklarına, demokrasiye, laikliğe, milliyetçiliğe, barışa, bilime ve uygarlığa verdiği önemi yansıtmaktadır.
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MEB Yayınları Sayfa 190 Ders Kitabı Cevapları
C. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. “Az zamanda çok ve büyük işler yaptık.” diyen Atatürk, aşağıdakilerden hangisini,
yaptığı işlerin en büyüğü olarak tanımlamaktadır?
Cevap: B) Türkiye Cumhuriyeti’ni kurmuş olmayı
2. 1945’te Türkiye’nin çok partili siyasi hayata geçmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi olmamıştır?
Cevap: D)Hükûmetin istifa etmesi ve yeni hükûmetin kurulamamasının
3. Demokrasinin “çoğulculuk” ilkesinin uygulanabilmesi için aşağıdakilerden hangisine ihtiyaç vardır?
Cevap: A) Çok partili siyasi hayata
4. Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru -kâğıt üzerinde de olsa- Almanya ve Japonya’ya savaş açması aşağıdakilerden hangisine zemin hazırlamıştır?
Cevap: C) Türkiye’nin Birleşmiş Milletler teşkilatının kurucu üyeleri arasında yer almasına
5. (…) Yukarıdaki bilgiler Atatürk’ün hangi özelliğinin kanıtlarıdır?
Cevap: B) Fikir ve eserlerinin evrensel olduğunun
6. Aşağıdaki soruların hangisinin cevabını metinden bulamayız?
Cevap: D)Türkiye’nin ekonomisi II. Dünya Savaşı’ndan nasıl etkilenmiştir?
7. Savaşan devletlerin Türkiye’yi yanlarına çekmek için yoğun çaba harcamalarında,
Türkiye’nin hangi özelliği daha etkili olmuştur?
Cevap: A) Coğrafi konumu
