2. ÜNİTE: 5. BÖLÜM DEĞERLENDİRME SORULARI
A. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimeleri kullanarak tamamlayınız.
Cevap: 1. alternatif 2. açık 3. sığaç 4. dirençte 5. indüktans
1. Yönü ve şiddeti periyodik şekilde değişen akıma alternatif akım denir.
2. Doğru akım devresindeki bir sığaç doluncaya kadar açık devre gibi davranır.
3. Alternatif akım kaynağına bağlı bir sığaç devredeki akımın artma veya azalma hızını yavaşlatır.
4. AC devrelerinde enerji sadece dirençte harcanır.
5. Bir akım makarasının alternatif akıma karşı gösterdiği direnç etkisine indüktans denir.
B. Aşağıdaki cümlelerin başına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
Cevap: 1. D 2. D 3. Y 4. D 5. Y
1. (D) Metro, tramvay gibi elektrikli taşıtlarda alternatif akım kullanılmaktadır.
2. (D) Bir AC devresindeki bir sığacın kapasitansı, akım frekansı artıkça azalır.
3. (Y) Alternatif akımla elektroliz yapılabilir.
4. (D) Seri bağlı bir RLC devresinin titreşimi, sönümlü mekaniksel titreşime benzer.
5. (Y) Bir dirençte doğru akımın açığa çıkardığı ısıyı, aynı dirençte ve eşit zamanda ortaya çıkarabilen alternatif akım değerine alternatif akımın anlık değeri denilir.
C. Aşağıdaki verilen soruları cevaplayınız.
1. Alternatif akım ile doğru akımın benzerlikleri ve farklılıkları nelerdir?
Alternatif akım (AC) ve doğru akım (DC), elektrik enerjisinin iki farklı şeklidir. Alternatif akım, zamana bağlı olarak periyodik olarak yön ve şiddeti değişen akımdır. Doğru akım ise yönü ve şiddeti zamanla değişmeyen akımdır.
Alternatif akım ve doğru akım arasındaki bazı benzerlikler şunlardır:
-
Her ikisi de elektrik enerjisi taşımak için kullanılabilir.
-
Her ikisi de elektrik devrelerinde kullanılabilir.
-
Her ikisi de elektriksel ölçümler için voltaj, akım, direnç, güç ve enerji gibi kavramları kullanır.
Alternatif akım ve doğru akım arasındaki bazı farklılıklar şunlardır:
-
Alternatif akım dalga benzeri bir formda gözükürken, doğru akım düz bir çizgiden oluşur.
-
Alternatif akımda polarite yoktur, yani pozitif ve negatif uçlar sabit değildir. Doğru akımda ise polarite vardır, yani pozitif ve negatif uçlar belirlidir.
-
Alternatif akımda frekans kavramı vardır, yani bir saniyedeki tam dalga sayısıdır. Doğru akımda ise frekans kavramı yoktur, çünkü dalga yoktur.
-
Alternatif akım daha kolay iletim ve dağıtım sağlar, çünkü transformatörler yardımıyla gerilim seviyesi yükseltilip düşürülebilir. Doğru akım ise daha zor iletim ve dağıtım sağlar, çünkü gerilim seviyesi değiştirmek için doğrultucu veya invertör gibi cihazlar gerektirir.
-
Alternatif akım daha çok endüstriyel ve evsel uygulamalarda kullanılır, çünkü elektrik santralleri alternatif akım üretir. Doğru akım ise daha çok elektronik uygulamalarda kullanılır, çünkü elektronik bileşenler doğru akımla çalışır.
2. Alternatif akım kaynağına bağlı bir akım makarasının davranışını açıklayınız.
3. Elektriksel rezonans nedir?
4. Alternatif akım, doğru akımla çalışan cihazlarda nasıl kullanılabilir?
5. Üzerinden doğru akım geçen bir sığaç nasıl davranır?
Soru: Ç. Aşağıdaki problemleri çözünüz.
1. V = 200-sin 100rt fonksiyonuna sahip alternatif akım kaynağına 20Xluk bir direnç bağlanıyor. Buna göre; a. Maksimum gerilim değerini
b. Etkin gerilim değerini
c. Frekansını
ç. Maksimum akım değerini
d. Akımın etkin değerini
e………….s anındaki gerilim değerini bulunuz.
2. Alternatif akım denklemi i = 20sin 120rt olan bir alternatif akım devresinde sadece 10 O’luk bir direnç vardır. Buna göre bu devredeki gerilimin zamana bağlı değişim denklemini yazınız.
Cevap: V = 200 sin 120rt
D. Aşağıdaki test sorularını çözünüz.
1. Aşağıdakilerden hangisi direk alternatif akımla çalışabilir?
A) Buzdolabı
B) Cep telefonu
C) Dizüstü bilgisayar
D) Radyo
E) Televizyon
Cevap: A
2. Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Alternatif akımın yönü değişkendir.
B) Doğru akımın şiddeti sabittir.
C) Alternatif akımda, akımın en büyük değerine etkin akım şiddeti denir.
D) Seri bağlı RLC devresinde kapasitans, indüktansa eşitse devre rezonans hâlindedir.
E) Alternatif akım, doğru akıma dönüştürülebilir.
Cevap: C
