Kromozom, hücre çekirdeğinde bulunan ve genetik bilgiyi taşıyan DNA paketleridir .
Kromozomların yapısında şu bölümler bulunur :
-
DNA: Kromozomun temelini oluşturan ve genleri içeren uzun bir moleküldür. DNA, nükleotit adı verilen birimlerden oluşur. Her nükleotit, bir şeker, bir fosfat ve bir azotlu baz içerir. DNA, iki zincir halinde birbirine hidrojen bağları ile bağlanır ve sarmal bir şekil alır.
-
Histon: Kromozomun yapısında yer alan proteinlerdir. DNA, histonlara sarılarak kısalır ve kalınlaşır. Histonlar, DNA’nın paketlenmesini ve düzenlenmesini sağlar. Histonlar, nükleozom adı verilen yapıları oluşturur. Bir nükleozom, sekiz histon molekülünden oluşan bir çekirdek ve bu çekirdeğin etrafına sarılan 146 baz çifti uzunluğunda bir DNA parçasından oluşur.
-
Kromatit: Kromozomun eşlenmesi sonucunda oluşan iki kopyadan her biridir. Kromatitler, sentromer adı verilen bir bölge ile birbirine bağlıdır. Kromatitler, kardeş kromatit olarak da adlandırılır. Kardeş kromatitler, genetik olarak aynıdır.
-
Sentromer: Kromozomun ortasında bulunan ve kardeş kromatitleri bir arada tutan bölgedir. Sentromer, hücre bölünmesi sırasında kromozomların iğ iplikleri ile bağlanmasını sağlar. Sentromer, kromozomun şekline göre farklı konumlarda bulunabilir. Örneğin, metasentrik kromozomlarda sentromer ortadadır, akrosentrik kromozomlarda ise uçtadır.
-
Telomer: Kromozomun uçlarında bulunan ve DNA’yı koruyan bölgedir. Telomerler, tekrar eden DNA dizilerinden oluşur. Telomerler, hücre bölünmesi sırasında DNA’nın kaybolmasını önler. Telomerlerin uzunluğu, hücrenin yaşlanması ile ilişkilidir.
