Millî Mücadele, Türk milletinin bağımsızlığını korumak için verdiği büyük bir mücadeledir. Bu mücadele, hem savaşın yaşandığı dönemde hem de savaştan sonra sanat ve edebiyata yansımıştır. Sanatçılar, Millî Mücadele’nin ruhunu, coşkusunu, zorluklarını ve başarılarını çeşitli sanat eserleriyle dile getirmişlerdir. Millî Mücadele’nin sanat ve edebiyata yansıması şu şekilde özetlenebilir:
-
Edebiyat: Millî Mücadele Dönemi’nde ve sonrasında birçok yazar, şair ve gazeteci Millî Mücadele’yi destekleyen eserler vermiştir. Bu eserlerde, Millî Mücadele’nin anlamı, önemi, gelişimi, sonuçları ve kahramanları işlenmiştir. Bazı yazarlar, Millî Mücadele’ye bizzat katılmış ve yaşadıklarını anlatmıştır. Örneğin Halide Edip Adıvar, Ateşten Gömlek ve Türk’ün Ateşle İmtihanı adlı eserlerinde Millî Mücadele’ye katılımını ve gözlemlerini aktarmıştır. Mustafa Kemal Atatürk ise Nutuk adlı eserinde Millî Mücadele’nin tüm ayrıntılarını belgelerle ortaya koymuştur. Bazı yazarlar ise Millî Mücadele Dönemi’nden sonra yazdıkları romanlarda, Anadolu insanının Millî Mücadele’ye bakışını ve katkısını anlatmışlardır. Örneğin Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban adlı romanında Anadolu köylüsünün Millî Mücadele’ye verdiği desteği; Kemal Tahir, Esir Şehrin İnsanları ve Yorgun Savaşçı adlı romanlarında İstanbul’da yaşanan olayları; Tarık Buğra, Küçük Ağa adlı romanında Anadolu’da yapılan çalışmaları; Turgut Özakman, Şu Çılgın Türkler adlı romanında ise Millî Mücadele’nin tüm safhalarını anlatmıştır. Şiir türünde ise Kemalettin Kamu, Dumlupınar Önünde; Fazıl Hüsnü Dağlarca, Üç Şehitler Destanı; Cahit Külebi, Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda adlı eserlerinde Millî Mücadele’nin coşkusunu ve heyecanını dile getirmişlerdir.
-
Sanat: Millî Mücadele Dönemi’nde resim, heykel, müzik gibi sanat dallarında da önemli eserler ortaya konmuştur. Bu eserlerde, Millî Mücadele’nin kahramanlarına saygı duyulmuş, zaferleri kutlanmış ve duygular ifade edilmiştir. Resim dalında İbrahim Çallı’nın Sakarya Meydan Muharebesi, Hikmet Onat’ın Çanakkale Şehitleri Anısına, Namık İsmail’in Kurtuluş Savaşı Komutanları adlı tabloları Millî Mücadele’yi yansıtan örneklerdir. Heykel dalında ise Krippel’in Atatürk Anıtı, Zühtü Müridoğlu’nun İzmir Zafer Anıtı, Hadi Bara’nın Ankara Zafer Anıtı adlı eserleri Millî Mücadele’nin kahramanlarını ve zaferlerini simgelemektedir. Müzik dalında ise Cemal Reşit Rey’in Kurtuluş Marşı, Ahmet Adnan Saygun’un Yunus Emre Oratoryosu, Ulvi Cemal Erkin’in Köçekçe adlı eserleri Millî Mücadele’nin ruhunu yansıtan örneklerdir.
