Potsdam Konferansı, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası’nın teslimiyetinden sonra 17 Temmuz 1945 - 2 Ağustos 1945 tarihleri arasında Almanya’nın başkenti Berlin’in 26 kilometre güneybatısında bulunan Cecilienhof Sarayı’nda düzenlenen ve Churchill (Birleşik Krallık Başbakanı, Temmuz 1945’te İşçi Partisi’nin genel seçimi kazanmasından sonra Attlee), Truman (ABD Başkanı) ve Stalin (Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri ve SSCB Halk Komiserleri Kurulu Başkanı) olmak üzere "Üç Büyük"ün katıldığı konferanstır. Konferansın amacı, savaş sonrası dünyanın yeni düzenini belirlemek ve savaşın sorumlularına karşı alınacak önlemleri kararlaştırmaktı.
Potsdam Konferansı’nda ele alınan başlıca konular şunlardır:
-
Almanya’nın işgali ve yönetimi: Almanya, dört işgal bölgesine ayrıldı: ABD, İngiltere, Fransa ve SSCB. Aynı şekilde Berlin de dört sektöre bölündü. Almanya’nın silahsızlandırılması, demilitarize edilmesi, denazifleştirilmesi ve demokratikleştirilmesi kararlaştırıldı. Almanya’nın savaş tazminatları ödemesi ve sanayi kapasitesinin azaltılması da kabul edildi.
-
Avrupa’nın sınırları ve toprak değişiklikleri: Polonya’nın batı sınırının Oder-Neisse Hattı olarak belirlenmesi ve Polonya’nın doğu sınırının Sovyetler Birliği tarafından ilhak edilmesi kararlaştırıldı. Bu durum, Almanya’nın doğu bölgelerinin kaybına ve Alman nüfusunun zorunlu göçüne yol açtı. Ayrıca Avusturya’nın Almanya’dan ayrılması ve dört işgal bölgesine bölünmesi de kabul edildi.
-
Savaş suçlularının yargılanması: Nürnberg Mahkemeleri’nde yargılanacak olan Nazi liderleri ve diğer savaş suçlularının listesi hazırlandı. Savaş suçlularının cezalandırılması için uluslararası bir hukuk sistemi kurulması kararlaştırıldı.
-
Japonya’ya karşı savaş: ABD, İngiltere ve Çin’in imzaladığı Potsdam Bildirisi’nde Japonya’ya teslim olması veya yok edilmesi tehdidi yapıldı. Bildiriye Sovyetler Birliği katılmadı, çünkü Japonya ile savaş halinde değildi. Ancak Stalin, Truman’a Japonya’ya karşı savaşa gireceğini söyledi. Truman da Stalin’e Hiroşima’ya atom bombası atacağını haber verdi.
