Dinler tarihi, insanların dini tecrübe ve düşüncelerinin tarihî süreç içindeki gelişimini, değişimini ve etkileşimini inceleyen bir bilim dalıdır. Dinler tarihi, din kavramının tanımı, kökeni, işlevi ve anlamı gibi temel meseleleri ele alırken aynı zamanda farklı dinlerin ortaya çıkış sebeplerini, inanç esaslarını, ibadet şekillerini, ahlak kurallarını, kutsal metinlerini, kurumlarını ve önemli şahsiyetlerini karşılaştırmalı olarak inceler. Dinler tarihi, mensubu bulunan veya bulunmayan geçmişte veya günümüzde yaşayan tüm dinleri kapsar. Dinler tarihi, din bilimlerinin alt disiplinlerinden biri olup diğer sosyal bilimlerle de ilişkilidir.
Dinler tarihinin metodu nedir? Dinler tarihinin metodu, dinleri tarafsız ve objektif bir şekilde araştırmak, anlamak ve yorumlamaktır. Dinler tarihi, dinleri kendi iç bağlamlarıyla değerlendirirken aynı zamanda dış etkenleri de göz önünde bulundurur. Dinler tarihi, dinleri sadece tarihî olaylar olarak değil aynı zamanda kültürel ve toplumsal olgular olarak da ele alır. Dinler tarihi, dinleri sadece birbirleriyle karşılaştırmakla kalmaz aynı zamanda ortak noktalarını ve farklılıklarını da ortaya koyar.
Dinler tarihinin kaynakları nelerdir? Dinler tarihinin kaynakları, dinlere ait yazılı veya sözlü belgelerdir.
Dinler tarihinin kaynakları şunlardır:
-
Kutsal metinler: Dinlerin vahiy veya ilham yoluyla aldıklarını iddia ettikleri veya dini otoriteye sahip kabul ettikleri metinlerdir. Örneğin: Kur’an, Tevrat, İncil, Vedalar, Tripitaka vs.
-
Tefsir ve şerh metinleri: Kutsal metinleri açıklayan veya yorumlayan metinlerdir. Örneğin: Tefsir kitapları, hadis kitapları, midraşlar, patristik yazılar vs.
-
Tarihî belgeler: Dinlere ait tarihî olayları kaydeden veya tanık olan metinlerdir. Örneğin: Siyer kitapları, tabakat kitapları, vakayiname ler, seyahatname ler vs.
-
Edebi metinler: Dinlere ait edebi eserlerdir. Örneğin: Mesnevi , Divan-ı Kebir , Tevrat’taki şiirsel kitaplar vs.
-
Sanatsal eserler: Dinlere ait sanatsal ürünlerdir. Örneğin: Hat sanatı , tezhip sanatı , ikonalar , vitraylar vs.
-
Arkeolojik buluntular: Dinlere ait arkeolojik kalıntılardır. Örneğin: Tapınaklar , kiliseler , camiler , mezarlar , heykeller vs.
