Osmanlı’dan günümüze demokratikleşme aşamalarını şöyle sıralayabiliriz:
-
1808 – Sened-i İttifak: Osmanlı Devleti’nde ilk kez padişahın yetkilerinin sınırlandırıldığı ve ayanların (yerel yöneticilerin) siyasi haklarının tanındığı bir belgedir.
-
1839 – Tanzimat Fermanı: Osmanlı Devleti’nde modernleşme ve ıslahat hareketlerinin başladığı dönemdir. Tanzimat Fermanı ile devlet yönetiminde merkeziyetçilik, hukukta eşitlik, vergide adalet, askerlikte düzen gibi ilkeler benimsenmiştir.
-
1856 – Islahat Fermanı: Tanzimat Fermanı’nın devamı niteliğinde bir belgedir. Islahat Fermanı ile devlet yönetiminde meclis kurulması, halkın temsil edilmesi, azınlıklara haklar tanınması gibi konulara değinilmiştir.
-
1876 – I. Meşrutiyet: Osmanlı Devleti’nde ilk anayasa olan Kanun-i Esasi’nin kabul edildiği ve meclisin açıldığı dönemdir. I. Meşrutiyet ile devlet yönetiminde parlamenter sistem uygulanmaya başlanmıştır.
-
1908 – II. Meşrutiyet: I. Meşrutiyet’in askeri darbe ile sona ermesinden sonra yeniden meclisin açıldığı ve anayasanın yürürlüğe girdiği dönemdir. II. Meşrutiyet ile devlet yönetiminde çok partili sistem uygulanmaya başlanmıştır.
-
1920 – TBMM açılması: Kurtuluş Savaşı sırasında Ankara’da açılan meclistir. TBMM ile Osmanlı Devleti’nin yerine yeni bir devlet kurulması süreci başlamıştır.
-
1922 – Saltanatın Kaldırılması: TBMM tarafından alınan bir kararla Osmanlı padişahının saltanatına son verilmiştir. Bu kararla Osmanlı Devleti’nin resmen sona erdiği ilan edilmiştir.
-
1923 – Cumhuriyet’in İlanı: TBMM tarafından alınan bir kararla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu ilan edilmiştir. Cumhuriyet ile devlet yönetiminde egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesi benimsenmiştir.
