Kohlberg’e göre bireyin ahlak gelişimi birbirleriyle ilişkili altı basamaktan oluşur. Ahlaki gelişim, çocuklukların yüzeysel ve somut ahlak anlayışından yetişkinlerin soyut ve ilkesel ahlak anlayışına doğru ilerleyen süreci kapsar. Bu süreç, her bireyin çevresine göre farklılık gösterse de evrenseldir. İnsanların çoğunluğu dördüncü aşamada gelişimini tamamlarken genel kabul gören görüşe göre; beşinci ve altıncı aşamalar dördüncü aşamanın devamı değil birbirlerinin alternatifidirler. Altı aşamalı bu süreç her biri iki evreden oluşan üç düzeyi kapsar.
a. Gelenek öncesi düzey: İyi-kötü, doğru-yanlış gibi değerler çıkara ve güce; ödül ve ceza gibi somut sonuçlara dayanır.
• Birinci evre: Ceza ve itaat eğilimi hâkimdir. Otoriteye bağlılık gerektirir, uymama davranışının yaptırımı cezadır.
• İkinci evre: Bireysel davranışlar çıkara dayalı karşılıklı bir etkileşim gösterir. Buna göre insan ihtiyaçları doğrultusunda davranmalıdır.
b. Geleneksel düzey: Bireyselliğin aşıldığı bu düzeyde toplumsal uyum ve bağlılık temel değerdir.
• Birinci evre: Doğru ve iyi; diğer insanların beklentilerine uygun davranmak, kurallara uymaktır. İyi niyet, saygı, güven ve sadakat iyi insan olmanın vazgeçilmez unsurlarıdır.
• İkinci evre: Bireysel çıkarlarla çelişmeyen toplumsal kurallar ve yasalara uyum düzenin korunmasını sağlayan davranışlardır. Doğru olan diğer insanlara ve sisteme katkı sağlamaktır. Bu evre birçok yetişkin için son aşamadır.
c. Gelenek ötesi düzey: Birinci düzeyde otoriteye itaat, ikinci düzeyde otoritenin içselleştirilmesi ve uyum, üçüncü düzeyde ise bireyin kendisinin otorite olduğu görülür.
• Birinci evre: Birey toplumsal sözleşmeyle belirlenen ilkeleri kabul eder ancak zamanla bu ilkelerin değişebileceğinin farkındadır.
• İkinci evre: Temel insan haklarına, eşitlik ve adalet anlayışına dayalı; bireyin kendi seçtiği ahlaki ilkeler geçerlidir.
