Tiroit uyarıcı hormon (TSH), hipofiz bezinden salgılanan ve tiroid bezinin çalışmasını düzenleyen bir hormondur. TSH, tiroid bezini uyararak T3 (triyodotironin) ve T4 (tiroksin) adı verilen iki önemli hormonun üretimini sağlar. T3 ve T4 hormonları, vücudun enerji kullanımı, metabolizma, büyüme, gelişme, vücut ısısı, kalp atışı, sinir sistemi ve diğer pek çok fonksiyonunu etkiler[1][1]. TSH seviyesi, kandaki T3 ve T4 seviyelerine göre değişir. T3 ve T4 seviyeleri düştüğünde, hipofiz bezi daha fazla TSH salgılar ve tiroid bezini daha fazla hormon üretmeye teşvik eder. T3 ve T4 seviyeleri yükseldiğinde ise, hipofiz bezi daha az TSH salgılar ve tiroid bezini daha az hormon üretmeye yönlendirir. Böylece, hormon dengesi sağlanır.
TSH seviyesinin normalden fazla veya az olması, tiroid bezinin aşırı veya yetersiz çalıştığı anlamına gelir. Bu durum çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. TSH seviyesi yüksek olduğunda, hipotiroidi adı verilen bir durum ortaya çıkar. Hipotiroidi, tiroid bezinin yetersiz çalışması sonucu vücutta yeterli miktarda tiroid hormonu üretilmemesi demektir. Hipotiroidi belirtileri arasında kilo alma, yorgunluk, soğuğa karşı hassasiyet, kabızlık, saç dökülmesi, cilt kuruluğu, depresyon ve adet düzensizliği sayılabilir. Hipotiroidi tedavisi için genellikle sentetik tiroksin ilaçları kullanılır.
TSH seviyesi düşük olduğunda ise, hipertiroidi adı verilen bir durum ortaya çıkar. Hipertiroidi, tiroid bezinin aşırı çalışması sonucu vücutta fazla miktarda tiroid hormonu üretilmesi demektir. Hipertiroidi belirtileri arasında kilo kaybı, sinirlilik, terleme, çarpıntı, titreme, ishal, gözlerde şişlik veya çıkıklık ve uyku bozukluğu sayılabilir. Hipertiroidi tedavisi için genellikle antitiroid ilaçlar, radyoaktif iyot veya cerrahi yöntemler kullanılır.
TSH seviyesini ölçmek için kan testi yapılır. Bu test genellikle tiroid hastalıklarının tanısı veya tedavisinin izlenmesi için kullanılır. Normal TSH değerleri yaşa, cinsiyete ve sağlık durumuna göre değişebilir. Genel olarak kabul edilen normal aralık 0.4-4 mIU/L’dir. Ancak bu değerler laboratuvardan laboratuvara farklılık gösterebilir.
