Atasözünün anlamı:
"Şahin küçük, et yer; deve büyük, ot yer" atasözü, görünüşün yanıltıcı olabileceğini ve önemli olanın yetenek ve özelliklerin olduğunun altını çizer.
Atasözünün detaylı anlamı:
-
Boyut ve yetenek: Şahin, küçük bir kuş olmasına rağmen güçlü pençeleri ve keskin gözü sayesinde avlanabilir ve et yiyebilir. Deve ise büyük bir hayvan olmasına rağmen otla beslenir.
-
Yanıltıcı görünüş: Bu atasözü, fiziksel boyutların ve görünüşün, bir canlının yetenekleri veya yaptığı iş hakkında kesin bir bilgi vermediğini gösterir. Yani, büyük olmak her zaman güçlü olmak anlamına gelmez ve küçük olmak da her zaman zayıf olmak anlamına gelmez.
-
Gerçek yetenekler: Önemli olan, bir canlının fiziksel özellikleri değil, sahip olduğu yeteneklerdir. Şahin, küçük olmasına rağmen avlanma yeteneği sayesinde hayatta kalır. Deve ise büyük olmasına rağmen otla beslenerek yaşamını sürdürür.
Günlük hayattaki karşılıkları:
-
İnsanlar: Bir insanın boyu kısa olabilir ama zeki ve başarılı olabilir. Büyük bir vücuda sahip biri ise tembel ve başarısız olabilir.
-
Hayvanlar: Bir köpeğin boyu küçük olabilir ama çok cesur olabilir. Büyük bir kedi ise çok ürkek olabilir.
-
Eşyalar: Küçük bir araç, büyük bir araç kadar güçlü olabilir. Büyük bir ev, küçük bir evden daha konforlu olmayabilir.
Özetle:
Bu atasözü, insanların ve diğer canlıların dış görünüşlerine göre yargılanmaması gerektiğini vurgular. Önemli olan, fiziksel özellikler değil, sahip olunan yetenekler ve özelliklerdir.
Başka bir deyişle:
-
Küçük ama bir o kadar etkili olabilir.
-
Büyük olmak her zaman avantaj değildir.
-
Önemli olan içerik, değil kabuktur.
Atasözü nedir?
Uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, öğüt verici nitelikte sözlere atasözü denir.
Atasözleri, anlam özellikleri açısından üç bölümde ele alınır:
-
Gerçek Anlamlı Atasözleri: Tüm sözcüklerin gerçek anlamında kullanıldığı sözlerdir, mecazlı bir ifadeye yer verilmez. Çok konuşan çok yanılır. İnsanın canı acıyan yerindedir
-
Mecaz Anlamlı Atasözleri: Sözcüklerden en az birinin gerçek anlamı dışında kullanıldığı sözlerdir. Acı patlıcanı kırağı çalmaz. Rüzgar eken fırtına biçer (Rüzgar ve fırtına mecaz anlam taşımaktadır.)
-
Hem Gerçek hem Mecaz Anlamlı Atasözleri: İki anlama da gelebilecek şekilde kullanılan sözlerdir. Hamama giren terler. Mal canın yongasıdır. Ağaç yaş iken eğilir.
