Türkçede sözcükler yapılarına göre üçe ayrılır:
-
Basit yapılı sözcükler: Hiçbir yapım eki almamış sözcüklerdir. Basit sözcükler çekim eki alabilir. Örneğin, “kitap” ve “kitaplar” basit sözcüklerdir. “Bahçede pembe güller açmış” cümlesinde tüm sözcükler yapıca basittir, çünkü hiçbiri yapım eki almamıştır. Ancak ek alan sözcükler çekim eki almıştır. Örneğin, “bahçe” sözcüğü bulunma durumu eki (-de), “gül” sözcüğü çoğul eki (-ler), “aç-” eylemi ise miş’li geçmiş zaman kipi eki (-miş) almıştır.
-
Türemiş yapılı sözcükler: En az bir yapım eki almış sözcüklerdir. Türemiş sözcükler çekim eki de alabilir. Örneğin, “yaşamda zorluklarla karşılaşılır” cümlesinde bütün sözcükler türemiştir. “Yaş” isim kökü, “-a” isimden fiil yapım eki, “-m” fiilden isim yapım eki, “-da” bulunma durumu eki ile oluşmuştur.
-
Birleşik yapılı sözcükler: İki sözcüğün bir araya gelerek oluşturduğu yeni sözcüklerdir. Bileşik sözcükleri, uzun ve ayrıntılı bir konu olduğu için türlerine göre sınıflandırarak anlatmayı tercih edeceğiz:
-
Bileşik İsim: İki sözcüğün bir araya gelerek oluşturduğu sözcüklerdir. Örneğin, “aslan ağzı,” “gökyüzü,” “hanımeli.”
-
Bileşik Sıfat: İki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan, sıfat görevinde kullanılan sözcüklerdir. Anlamca kaynaşmış bileşik sıfatlara örnek olarak “vurdumduymaz” verilebilir.
Bu yapılar, Türkçedeki sözcüklerin farklı yapılarına göre sınıflandırılmasını sağlar.
