Atasözünün anlamı:
"Var varlatır, yok söyletir" atasözü, Türk kültüründe sıkça kullanılan ve maddi durumun insanın yaşamındaki etkilerini gözler önüne seren bir deyimdir.
Anlamı:
Bu atasözü, kısaca; varlıklı olan kişinin daha rahat ve konforlu bir hayat sürerek varlığını daha da artırabildiğini, yokluk içinde olan kişinin ise sadece yakınmak ve şikayet etmek zorunda kaldığını ifade eder.
Daha detaylı açıklayacak olursak:
-
Varlık: Maddi gücü olan bir kişi, bu gücü kullanarak daha fazla kazanç elde edebilir, yatırımlar yapabilir ve yaşam standardını yükseltebilir. Varlık, kişiye bir nevi güç ve özgüven verir.
-
Yokluk: Maddi durumu iyi olmayan bir kişi ise, temel ihtiyaçlarını karşılama mücadelesi verirken daha az fırsata sahip olur. Bu durum, kişinin sürekli olarak şikayet etmesine ve yaşamdan memnun olmamasına neden olabilir.
Örneklerle açıklamak gerekirse:
-
İş hayatı: Varlıklı bir iş insanı, yeni bir iş kurmak veya mevcut işini büyütmek için daha kolay kredi bulabilir ve risk alabilir. Yoksul bir kişi ise, iş kurmak için gerekli olan sermayeye ulaşmakta zorlanır.
-
Sosyal hayat: Varlıklı bir kişi, daha iyi eğitim kurumlarına gidebilir, daha kaliteli bir yaşam sürebilir ve sosyal çevresi daha geniş olabilir. Yoksul bir kişi ise, bu imkanlardan yoksun kalabilir ve sosyal hayatta daha sınırlı bir role sahip olabilir.
-
Psikolojik etkiler: Varlıklı olmak, kişiye özgüven ve mutluluk verirken, yoksulluk depresyon, kaygı ve stres gibi duygulara yol açabilir.
Özetle:
"Var varlatır, yok söyletir" atasözü, maddi durumun insan hayatındaki önemini ve eşitsizliklerin yarattığı sorunları vurgular. Varlıklı olanın daha fazla fırsata sahip olduğu, yoksulun ise daha çok zorluk yaşadığı bir gerçektir.
Bu atasözünün günümüzdeki geçerliliği:
Bu atasözü, günümüzde de geçerliliğini koruyan bir gerçekliği ifade etmektedir. Ekonomik eşitsizlikler, sosyal adaletsizlik ve fırsatların eşit dağılmaması gibi sorunlar, bu atasözünün önemini daha da artırmaktadır. Ancak, sadece maddi varlıkların mutluluk getirmediği, insanın manevi değerlerinin de önemli olduğu unutulmamalıdır.
Atasözü nedir?
Uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, öğüt verici nitelikte sözlere atasözü denir.
Atasözleri, anlam özellikleri açısından üç bölümde ele alınır:
-
Gerçek Anlamlı Atasözleri: Tüm sözcüklerin gerçek anlamında kullanıldığı sözlerdir, mecazlı bir ifadeye yer verilmez. Çok konuşan çok yanılır. İnsanın canı acıyan yerindedir
-
Mecaz Anlamlı Atasözleri: Sözcüklerden en az birinin gerçek anlamı dışında kullanıldığı sözlerdir. Acı patlıcanı kırağı çalmaz. Rüzgar eken fırtına biçer (Rüzgar ve fırtına mecaz anlam taşımaktadır.)
-
Hem Gerçek hem Mecaz Anlamlı Atasözleri: İki anlama da gelebilecek şekilde kullanılan sözlerdir. Hamama giren terler. Mal canın yongasıdır. Ağaç yaş iken eğilir.
