Baskın alel, genetikte bir genin karşılıklı lokuslar üzerinde bulunan alellerinden hangisinin canlının karakterini (fenotipini) belirleyeceğini gösteren ilişki. Baskın alel, heterozigot genotipte kendini gösteren aleldir. Heterozigot genotip, bir özelliği belirleyen bir çift alelin farklı olması durumudur. Örneğin, göz rengi için A ve a alelleri olsun. A aleli kahverengi göz rengine, a aleli mavi göz rengine neden olsun. A aleli baskın, a aleli çekinik olsun. Bu durumda, Aa genotipine sahip bir bireyin göz rengi kahverengi olur. Çünkü baskın olan A aleli fenotipi belirler.
Baskın ve çekinik alelleri göstermek için genellikle büyük ve küçük harfler kullanılır. Baskın alel büyük harfle, çekinik alel küçük harfle gösterilir. Örneğin, A baskın alel, a çekinik aleldir. Baskın ve çekinik aleller arasındaki ilişkiyi bulmak için Punnett karesi adı verilen bir tablo kullanılabilir. Punnett karesi, ebeveynlerin gametlerinin olası kombinasyonlarını gösterir. Örneğin, Aa genotipine sahip iki ebeveynin çocuklarının genotip olasılıklarını bulmak için Punnett karesi aşağıdaki gibi oluşturulabilir:
Bu tabloya göre, ebeveynlerin çocuklarının %25’i AA (homozigot baskın), %50’si Aa (heterozigot) ve %25’i aa (homozigot çekinik) genotipine sahip olması beklenir.
Özetle, baskın alel, heterozigot genotipte kendini gösteren ve canlının karakterini belirleyen aleldir. Baskın ve çekinik aleller arasındaki ilişkiyi bulmak için Punnett karesi kullanılabilir.
