"Bardağı taşıran son damla" deyimi, uzun süredir biriken sıkıntıların, haksızlıkların veya olumsuzlukların ardından gelen, tek başına bakıldığında belki de çok küçük görünen ama kişinin sabrını tamamen tüketip büyük bir tepki vermesine yol açan en son olayı anlatır.
Tıka basa suyla dolu bir bardağı düşünürsek, bardak artık tek bir damlayı bile alamayacak duruma gelmiştir. Üzerine eklenecek o küçücük son damla bardağın dengesini bozar ve suyun dışarı taşmasına neden olur. Taşan suyun sebebi yalnızca o son damla değil, bardağı ağzına kadar dolduran önceki damlaların birikimidir. İnsan psikolojisinde de yaşanan süreç böyledir; kişi uzun süre sabreder, içine atar, hoş görür veya alttan alır. En sonunda önemsiz gibi duran ufacık bir aksilik ya da kırıcı bir söz karşısında birdenbire büyük bir öfkeyle patlar.
Dışarıdan bakan birisi o anki tepkiyi aşırı veya yersiz bulabilir. Tepkinin asıl kaynağı o son hadise değil, geçmişten bu yana biriken ve tahammül sınırını aşan bütün o yüklerdir.
Örneğin, "Aylardır iş yerindeki haksızlıklara sessiz kalıyordu ama mesai bitiminde söylenen o kaba söz bardağı taşıran son damla oldu ve istifayı bastı" cümlesinde bu deyim, sabrın tamamen tükendiği ve geri dönülmez tepkinin başladığı anı çok net biçimde ortaya koyar.