"Ele verir talkını (telkini), kendi yutar salkımı" deyimi, başkalarına sürekli ahlak, doğruluk, sabır ve ölçülü davranma öğütleri verirken kendisi tam tersi davranan, fırsatını bulduğunda menfaatini elden bırakmayan ve doyumsuzca nimetlerden yararlanan iki yüzlü kimseleri anlatmak için kullanılır.
Deyimde geçen "talkın" sözcüğü aslen "telkin"dir. Cenaze defnedildikten sonra imamın mezar başında ölüye iman esaslarını ve ahiret sorularını hatırlatmak amacıyla yaptığı konuşmaya telkin (halk ağzında talkın) denir. Burada dünyevi heveslerden arınma, ibadet ve takva hatırlatılırken; mezarlıktan dönünce gizlice veya açıktan üzüm salkımlarını birbiri ardına yiyen, yani dünyanın zevk ve menfaatlerinden geri kalmayan bir tip canlandırılır.
Kişinin sözleri ile eylemleri arasındaki derin uçurumu ve çelişkiyi gözler önüne seren bu ifade, samimiyetsiz öğütçülere yönelik güçlü bir eleştiridir. Kendisi perhiz yapmayan ama başkasına sıkı diyetler öneren, halka tasarruf tavsiye edip lüks içinde yaşayan ya da fedakârlıktan bahsedip ilk fırsatta çıkarını düşünenler için sıkça tercih edilir.
Örneğin, "Sabahtan akşama kadar tasarruftan bahsedip şirketin bütçesini kendi özel harcamalarına kullanan müdür için çalışanlar 'ele verir talkını, kendi yutar salkımı' diye söyleniyordu" cümlesinde bu çelişkili ve samimiyetsiz tutum doğrudan vurgulanır.
