"Eli kalem tutmak" deyimi, bir kimsenin okuma yazma bilmesi, eğitim görmüş olması veya yazı yazma, fikirlerini kâğıda dökme becerisine sahip bulunması anlamına gelir.
Geniş anlamıyla yalnızca harfleri tanıyıp basitçe bir şeyler karalamayı değil; resmi yazışmaları yürütebilmeyi, bir dilekçe yazabilmeyi, düşüncelerini düzgün cümlelerle ifade edebilmeyi ya da edebi, fikri metinler kaleme alabilecek birikime sahip olmayı da kapsar. Toplumda tahsilli, kendini yetiştirmiş ve zihinsel üretim yapabilen insanları nitelemek için sıkça tercih edilir.
Eski dönemlerde okuma yazma oranının düşük olduğu zamanlarda, köyde veya mahallede mektup okuyup yazabilen, resmi dairelerdeki işleri çözebilen kişiler için "eli kalem tutan biri" denilerek o kişinin eğitimli yönü ön plana çıkarılırdı. Günümüzde ise hem temel eğitimini almış kişiler için hem de yazar, gazeteci, araştırmacı gibi mesleği doğrudan yazmak olan kimselerin yetkinliğini belirtmek amacıyla kullanılır.
Örneğin, "Ailenin eli kalem tutan tek çocuğu olduğu için bütün resmi işleri o takip ederdi" veya "Eli kalem tutan insanların bu konuda sessiz kalmaması gerekir" cümlelerinde bu deyim eğitimli olmayı ve yazma yeteneğini anlatır.
