Zifiri karanlık deyimi, hiçbir ışık kaynağının bulunmadığı, etrafın göz gözü görmeyecek kadar koyu ve kör bir karanlığa gömüldüğü durumları ifade eder. İnsanın önünü dahi fark edemediği, aydınlığa dair en ufak bir izin bile kalmadığı aşırı karanlık ortamları anlatmak için kullanılır.
Bu ifadenin temelinde zifir kelimesinin asıl anlamı yatar. Zifir, sobaların bacalarında ve borularında biriken koyu renkli, yapışkan ve katran benzeri pas veya kurum anlamına gelir. Bu madde son derece siyah ve koyu bir renge sahiptir. Halk dilinde bu koyuluk karanlıkla birleştirilmiş ve ortalığın hiçbir ışık almayacak kadar simsiyah ve kasvetli olduğu durumlar bu benzetmeyle tanımlanmıştır.
Günlük hayatta bu ifade genellikle gecenin ilerleyen saatlerinde sokak lambalarının olmadığı kırsal bölgelerde, elektriğin kesildiği yeraltı mekanlarında veya penceresiz odalarda karşılaşılan yoğun karanlığı belirtmek için dile getirilir. Gözün karanlığa alışamadığı ve hiçbir şeyin seçilemediği anları en net şekilde özetleyen bir benzetme olarak karşımıza çıkar.
