Yok canım deyimi, günlük konuşmalarımızda şaşkınlık, inanmama veya bazen de nazik bir reddetme durumu hissettiğimizde sıkça başvurduğumuz bir ifadedir. Bir arkadaşımız bize beklemediğimiz, çok şaşırtıcı bir haber verdiğinde hemen bu sözü söyleriz. Aslında burada gerçekten bir şeyin olmadığını söylemek istemeyiz, duyduklarımıza inanamadığımızı, çok şaşırdığımızı ve olayın bize ne kadar ilginç geldiğini belirtmek isteriz.
Mesela bir sınıf arkadaşımız çok zor bir sınavdan hiç beklemediği kadar yüksek bir not aldığını söylediğinde, şaşkınlığımızı gizleyemeyip yok canım diyerek tepki veririz. Bu kullanımda gerçekten mi, inanmıyorum, yok artık gibi anlamlar gizlidir. Karşımızdakinin anlattığı olayın doğruluğunu onaylamasını veya daha fazla detay vermesini beklediğimiz samimi bir tepkidir. Duygularımızı abartılı ama doğal bir şekilde yansıtmanın yollarından biridir.
Bunun dışında, birisi bizim için endişelendiğinde veya bize zahmet vermek istemediğinde, durumu hafifletmek ve onu rahatlatmak için de bu ifadeyi kullanırız. Örneğin bir arkadaşımız sana çok zahmet verdim dediğinde, ona yok canım, ne zahmeti diyerek karşılık veririz. Burada amaç, karşı tarafı kırmadan, ortada büyütülecek veya dert edilecek bir şey olmadığını nazikçe anlatmaktır. Böylece hem ortadaki gerginliği almış hem de bizim için bir sorun olmadığını en içten haliyle göstermiş oluruz.
