Anlamı: Büyük umutlar ve isteklerle başlanan bir işin, hiç beklenmedik bir şekilde kötü sonuçlanması, hüsrana uğraması durumunu anlatır. İstenenin tam tersi, olumsuz bir sonuçla karşılaşılmasıdır.
Deyimin Ayrıştırılması ve Mecaz:
-
"Uma uma": "Umarak, umutlanarak" anlamına gelir. Kişinin bir şeyler olmasını çok istediğini, bunun için içinden geçirdiğini ve heyecanla beklediğini ifade eder.
-
"Döndük": Buradaki "dönmek" fiili, "sonuç itibarıyla kendini bir şey olmuş bulmak" anlamındadır.
-
"Muma": "Mum"a dönmek. Mum, burada:
-
Hareketsizlik ve çaresizliği sembolize eder. Mum gibi kalmak, donup kalmak, eli kolu bağlı oturmak anlamına gelir.
-
Erimek ve tükenmek anlamını da çağrıştırır. Umutların eriyip gitmesi gibi.
-
Aynı zamanda "mum gibi" sözü, sessiz ve sakin olmayı da ifade eder; yani olan biten karşısında sesini çıkaramayacak duruma gelmek.
Kısaca: "Çok umutlandım, çok istedim ama sonunda elimde hiçbir şey kalmadı, umutlarım suya düştü ve çaresiz bir şekilde oturmak zorunda kaldım" demenin kısa ve etkili yoludur.
Kullanıldığı Örnek Cümleler:
-
İş Hayatında:
-
"O proje için aylarca uğraştık, çok para ve emek harcadık. Sonunda uma uma döndük muma, hiçbir kâr elde edemedik."
-
"Patron büyük zam vaat etmişti, uma uma bekliyordum. Maaş zammı açıklandı, döndük muma kaldık."
-
Günlük Hayatta:
-
"Sınava girerken çok iyi geçti sanmıştım. Uma uma bekledim notları, meğersem dönmüşüm muma, dersten kalmışım."
-
"Güzel bir tatil planlıyorduk, uma uma para biriktirdik. Sonra evin arabası bozuldu, döndük muma, tüm para tamire gitti."
Eş Anlamlı/Eyak Anlamlı Deyimler:
Çıkış Hikayesi: Kesin kökeni bilinmemekle birlikte, halk ağzında "umut" ve "mum" kelimelerinin kafiyeli bir şekilde bir araya getirilmesiyle oluşmuş çok yaratıcı bir deyimdir.
