"Seninki (tatlı) can da benimki (elinki) patlıcan mı?" deyimi, Türkçede oldukça yaygın kullanılan ve sitem, adaletsizlik ve eşitlik arayışı içeren bir ifadedir.
Bu deyimin anlamı şu şekilde açıklanabilir:
-
"Senin canın değerli, kıymetli de benimki değersiz mi?": Temelde bu anlama gelir. Karşıdaki kişinin kendi çıkarlarını, rahatını veya isteklerini öncelerken, konuşan kişinin durumunu, ihtiyaçlarını veya haklarını hiçe saydığını, önemsemediğini ifade etmek için kullanılır.
-
Eşitlik ve adalet talebi: "Neden sana tanınan haklar, gösterilen özen bana gösterilmiyor? Benim de seninkine eşdeğer bir değerim yok mu?" gibi bir sorgulama içerir.
-
Sitem ve tepki: Genellikle bir haksızlıkla karşılaşıldığında, birinin kayırıldığını düşünüldüğünde veya kendi hakkının yendiği hissedildiğinde bir tepki olarak söylenir.
-
"Patlıcan" kelimesinin kullanımı: Burada "patlıcan" kelimesi, "can" kelimesiyle kafiye oluşturması ve değersiz, önemsiz bir şeyi temsil etmesi amacıyla kullanılır. Yani, "senin canın kıymetli bir şeyken, benimki patlıcan gibi değersiz bir sebze mi?" anlamında bir karşıtlık yaratılır.
Bu deyim; bir durumda kendine ayrıcalık tanındığını düşünen veya başkasının haklarını göz ardı eden bir kişiye karşı, "Benim de seninki kadar değerli olduğumu, benim de haklarımın olduğunu unutma!" anlamında bir sitem ve hatırlatma ifadesidir. Kendisine haksızlık yapıldığını düşünen kişinin, karşısındakine eşit muamele beklentisini dile getirdiği güçlü bir ifadedir.
