Mitoz bölünme, bir eukaryotik hücrenin iki genetik olarak özdeş yavru hücreye bölündüğü süreçtir. Mitoz, büyüme, onarım ve hücre yenilenmesi için kritik bir süreçtir. Mitoz bölünme sırasında gerçekleşen olaylar genel olarak dört aşamaya ayrılır:
1. Profaz
-
Kromatin Yoğunlaşması: Kromatin, yoğunlaşarak kromozomları oluşturur. Her kromozom iki kardeş kromatid içerir.
-
Nükleer Zarfın Dağılması: Nükleer zar çözülür ve çekirdekçik kaybolur.
-
Mitotik İğcik Oluşumu: Sentrozomlar, mitotik iğcik yapısını oluşturur. Mikrotübüller, sentrozomlardan çıkarak kromozomların kinetokorlarına bağlanır.
2. Metafaz
-
Kromozomların Ekvatora Yerleşmesi: Kromozomlar, hücrenin ekvator düzleminde (metafaz plakası) hizalanır. Bu, her iki kromatidin karşılıklı kinetoşorlarına bağlanmasıyla sağlanır.
-
Mitotik İğciklerin Bağlanması: Kromozomların kinetokorları, mitotik iğcik mikrotübüllerine bağlanır ve her iki kutbu hedef alır.
3. Anafaz
-
Kardeş Kromatidlerin Ayrılması: Kardeş kromatidler, mitotik iğciklerin çekilmesiyle ayrılır ve zıt kutuplara doğru hareket eder.
-
Sentromerlerin Ayrılması: Sentromerler çözülür, bu da kromatidlerin serbest kalmasını sağlar.
4. Telofaz
-
Kromozomların Dekondansasyonu: Ayrılan kromatidler, kromatin formuna geri dönmeye başlar ve kromozomlar yeniden uzun ve ince hale gelir.
-
Nükleer Zarfın Yeniden Oluşumu: Her iki yeni çekirdek çevresinde nükleer zar yeniden oluşur ve çekirdekçikler yeniden ortaya çıkar.
-
Mitotik İğciklerin Dağılması: Mitotik iğcik mikrotübülleri çözülür.
Sitozinezi (Hücre Bölünmesi)
-
Hayvan Hücrelerinde: Sitozinezi, hücre zarının ortada sıkışarak iki yeni hücre oluşturduğu "boğumlanma" ile gerçekleşir.
-
Bitki Hücrelerinde: Hücre duvarı ile çevrili bitki hücrelerinde, yeni bir hücre duvarı (orak) oluşturularak iki yeni hücre meydana gelir.
Bu aşamalar, hücre bölünmesinin düzenli bir şekilde gerçekleşmesini ve her iki yavru hücrenin genetik olarak özdeş olmasını sağlar.
