Kısa çizgi (veya tire), yazım ve noktalama işaretleri arasında önemli bir rol oynar. İşte kısa çizginin kullanım alanları ve görevleri:
-
Satırlara sığmayan kelimeleri ayırmak için kısa çizgi işareti kullanılır. Örneğin:
-
“Soğuktan mı titriyordum, yoksa heyecandan, üzün – den mi bilmiyorum.”
-
Cümlelerde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kelimelerin başına ve sonuna kısa çizgi eklenir. Örnekler:
-
“En sevdiği arkadaşını – Barış’ı – uzun zamandır görmemişti.” (Ara söz)
-
“Yıllar önce – hangi yıldı hatırlamıyorum – ben de Isparta’ya gitmiştim.” (Ara cümle)
-
Heceleri göstermek için kullanılır. Örnekler:
-
“mo – rar – ta – cak – lar – mış”
-
“yal – nız – lık – tan”
-
Kelimelerin köklerini, gövdelerini ve eklerini ayırmak için kullanılır. Örnekler:
-
“mor – ar – t – acak – lar – mış”
-
“balık – çı – lık – ta”
-
Fiil kök ve gövdelerini belirtmek için kullanılır. Örnekler:
-
“yaz –”, “at –”, “sev –”, “git –”, “gözetle –”
-
İsim yapma eklerinin başına, fiil yapma eklerinin başına ve sonuna konur. Örnekler:
-
“–ak”, “–den”, “–ış”, “–lık”
-
“–ımsa–”, “–la–”, “–tır–”
-
“Arasında, ve, ile, ila, …-den …-e” anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır. Örnekler:
-
“2022 – 2023 eğitim – öğretim yılı”
-
“Galatasaray – Fenerbahçe karşılaşması”
-
“İngilizce – Türkçe Sözlük”
Uyarı: Cümle içinde sayı adlarının yinelenmesinde araya kısa çizgi konmaz. Örneğin: “On on beş dakika önce üç beş kişi dışarı çıktı.”
-
Matematikte çıkarma işareti olarak kullanılır. Örneğin: “20 – 15 = 5”
-
Sıfırdan küçük değerleri göstermek için kullanılır. Örneğin: “–3 °C”
Kısa çizgi, yazı dilinde oldukça işlevsel bir noktalama işaretidir.
