Fiilimsi, fiillerden türemelerine rağmen fiilin tüm özelliklerini göstermeyen, cümle içinde isim soylu sözcükler gibi kullanılan fiil soylu kelimelerdir. Türkçede fiilimsiler, fiillere yapım ekleri ekleyerek oluşturulur. Fiilimsi aldığı yapım ekine göre cümlede isim, sıfat ya da zarf olarak kullanılabilir. İşte bazı örnekler:
-
İsim Fiil (Mastar): Fiillere “-ma,” “-ış,” “-mak” ekleri eklenerek oluşturulan isim fiillerdir. Örneğin:
-
“Bu kitapları okumak sana çok şey katacaktır.” (okumak = isim)
-
“Bu kitapları okuyan öğrenciler başarılı oldu.” (okuyan = sıfat)
-
“Bu kitapları okumadan sınava girmemelisin.” (okumadan = zarf)
-
Sıfat Fiil (Ortaç): Fiillere “-an,” “-ası,” “-mez,” “-ar,” “-dik,” “-ecek,” “-miş” gibi ekler eklenerek oluşturulan sıfat fiillerdir. Örneğin:
-
“Mektup yazmak onun için huzur verici bir şeydi.”
-
“Bağlama çalmayı bu kadar çok seveni hiç görmemiştim.”
-
Zarf Fiil (Ulaç): Fiillere “-ken,” “-alı,” “-madan,” “-ince,” “-ip,” “-arak,” “-dıkça,” “-e…-e,” “-r…-maz,” “-casına,” “-meksizin,” “-dığında” gibi ekler eklenerek oluşturulan zarf fiillerdir. Örneğin:
-
“Onun gelmesiyle oda bir anda sessizliğe büründü.”
-
“Bir gülüşüyle her şeyi değiştirmeyi biliyordu.”
Fiilimsiler, fiillerin aldığı çekim eklerini (kip ve şahıs ekleri) alamazlar. Sadece fiillere gelen olumsuzluk eklerini alabilirler. Örneğin, “oku” fiilinin çekimi “okuyorum” iken, fiilimsisi “okumamak” olabilir, ancak kip eki ve şahıs eki alamaz.
