Fitoplankton, denizlerde ve tatlı su kaynaklarında yaşayan, bitkisel plankton olarak adlandırılan mikroskobik organizmalardır. Fotosentez yoluyla güneş ışığından enerji üretirler ve su ortamındaki besin zincirinin en temel basamağını oluştururlar.
Fotosentez, ışık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürülmesi sürecidir. Fotosentez yapan canlılar, karbondioksit (CO2) ve su (H2O) gibi basit maddeleri kullanarak organik moleküller (glikoz, C6H12O6) ve oksijen (O2) üretirler. Bu reaksiyon şöyle yazılabilir:
6CO2 + 6H2O + ışık enerjisi → C6H12O6 + 6O2
Fotosentez yapan canlılar, kendi besinlerini kendileri üretebildikleri için ototrof olarak adlandırılır. Fitoplanktonlar da ototrof canlılardandır. Karbondioksit, besleyici tuzlar ve iz elementleri kullanarak fotosentez yoluyla güneş enerjisini fiksederler. Bütün fitoplanktonik organizmalar klorofil ve karoten gibi fotosentetik pigmentleri içerirler. Bu sayede fotosentez işlemini gerçekleştirirler.
Fotosentez yaparak oksijen üreten fitoplanktonlar, gezegenimizdeki oksijen üretiminin %50’sini sağlamaktadır. Ayrıca fitoplanktonlar, karbon döngüsüne de katkıda bulunurlar. Suyun CO2 seviyesini düşürerek atmosferden CO2 alımını arttırırlar. Bu sayede iklim değişikliğinin etkilerini azaltırlar.
