İslam dünyasında haritacılık faaliyetleri, 8. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar devam eden ve coğrafi bilginin gelişmesine ve yayılmasına katkıda bulunan bir süreçtir. İslam dünyasında haritacılık faaliyetleri şu şekilde özetlenebilir:
-
İslam dünyasında haritacılık faaliyetleri, İslam’ın doğuşu ve yayılmasıyla birlikte başlamıştır. Peygamber efendimiz Muhammed (sav), Mekke ve Medine arasındaki ticaret yollarını ve çevredeki kabileleri haritalandırmıştır. Ayrıca, Kur’an’da yer alan coğrafi bilgiler, haritacılığa ilham kaynağı olmuştur.
-
İslam dünyasında haritacılık faaliyetleri, Abbasi Halifeliği döneminde (750-1258) altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde, İslam bilginleri, eski Yunan, Roma, Hint ve Çin kaynaklarını tercüme ederek coğrafi bilgi birikimini arttırmışlardır. Ayrıca, İslam coğrafyacıları, kendi gözlemleri ve ölçümleriyle yeni haritalar üretmişlerdir .
-
İslam dünyasında haritacılık faaliyetleri, Moğol istilası ve Haçlı Seferleri gibi siyasi ve askeri olaylar nedeniyle gerilemiştir. Ancak, Osmanlı İmparatorluğu döneminde (1299-1922) yeniden canlanmıştır. Bu dönemde, Osmanlı coğrafyacıları, imparatorluğun sınırlarını ve idari birimlerini haritalandırmışlardır. Ayrıca, Avrupa’dan gelen coğrafi bilgileri de kullanarak yeni haritalar üretmişlerdir .
-
İslam dünyasında haritacılık faaliyetleri, modern çağda teknolojik gelişmelerle birlikte devam etmektedir. Günümüzde, İslam ülkeleri, uydu görüntüleri, GPS sistemleri, coğrafi bilgi sistemleri gibi araçlarla yeni haritalar üretmektedir. Ayrıca, İslam dünyasının tarihi ve kültürel mirasını yansıtan eski haritalar da korunmakta ve araştırılmaktadır .
